Banka hesabına veya kripto varlık hesabına konulan bloke, çoğu zaman kişiye herhangi bir gerekçe bildirilmeden fark edilir. Bu aşamada ilk yapılması gereken, blokenin kaynağını doğru teşhis etmektir: tedbir mi, elkoyma mı, yoksa yükümlü kuruluşun kendi risk politikası mı devrededir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile TCK ve sermaye piyasası düzenlemeleri farklı sonuçlar doğurur.
Blokenin Kaynağını Teşhis Etmek
Adli bir karara dayanan kısıtlama ile idari nitelikteki askıya alma birbirinden ayrılmalıdır; itiraz mercii ve süresi buna göre değişir. Bankanın kendi iç değerlendirmesiyle uyguladığı kısıtlamada ise önce kurum nezdinde yazılı talep yolu işletilir. Yanlış mercie yapılan başvuru yalnızca zaman kaybı doğurmaz, itiraz süresi bu arada işlemeye devam eder.
Paranın Meşru Kaynağını Gösteren Zincir
Bu dosyalarda savunmanın ağırlık merkezi, varlığın nereden geldiğinin kesintisiz gösterilmesidir. Zincirin halkaları şunlardır:
- Gelirin doğduğu kaynak: ücret bordrosu, ticari fatura, satış sözleşmesi veya miras belgesi
- Paranın hesaba giriş kaydı ve gönderen tarafın kimliği
- Kripto varlıklarda platform işlem geçmişi, çekim ve yatırım kayıtları ile cüzdan adresleri
- Vergi beyannameleri ve ilgili dönem kayıtları
- Şüpheli görülen işlemin ticari veya ailevi arka planını açıklayan yazışmalar
Aracı Hesap Tartışmasının Yönetilmesi
Bloke dosyalarının önemli bir bölümünde kişi, tanımadığı bir gönderenden gelen parayı devrettiği için soruşturmaya dahil olur. Burada belirleyici olan, paranın hangi amaçla kabul edildiği ve kişinin işlemin arka planını bilip bilmediğidir. Bu nedenle karşı taraf ile kurulan iletişimin tamamı, tanışma biçimi ve devir talimatının nasıl verildiği tarih sırasıyla ortaya konmalıdır.
Süre Riskini Yönetmek
- Blokenin öğrenildiği tarih ve öğrenme biçimi yazılı olarak kayda geçirilir.
- Karar örneği ve dayanağı için ilgili mercie başvuru yapılır.
- İtiraz için öngörülen sürenin başlangıcı, tebliğ veya öğrenme tarihine göre hesaplanır.
- Kaynak belgeleri, itiraz dilekçesiyle birlikte tek dosya hâlinde sunulur.
Değerlendirme Notu
Bu dosyalarda gecikme, çoğu zaman iddianın kendisinden daha fazla zarar doğurur. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; blokenin dayanağı, tutarın niteliği ve işlemlerin yoğunluğu izlenecek yolu değiştireceğinden, sürecin başında hukuki değerlendirme alınması önerilir.