Ücretine haciz uygulanan borçlu için tartışma çoğu zaman borcun varlığı değil, kesintinin oranı ve usulüdür. İİK ile HMK çerçevesinde maaş haczine karşı kullanılacak yolun seçimi, hangi hatanın ileri sürüldüğüne ve hangi sürenin işlediğine bağlıdır.
Önce Doğru Yolu Seçmek
Ödeme emrine itiraz, takibin kendisini durdurmaya yönelir ve tebliğden itibaren yedi gün gibi kısa bir süreye tabidir. Buna karşılık haczin oranına, haczedilemeyecek bir kaleme el atılmasına veya işlemin usulüne ilişkin şikâyet, icra mahkemesine yapılır. İkisinin karıştırılması, süresi geçmiş bir yola başvurulması sonucunu doğurur.
Hangi durumda hangi yol
- Borcu hiç tanımıyor veya imzayı reddediyorsanız: ödeme emrine itiraz
- Kesinti oranı kanuni sınırın üzerindeyse: icra mahkemesine şikâyet
- Haczedilemez nitelikteki bir ödeme kesiliyorsa: şikâyet ve haczin kaldırılması talebi
- Borç ödendiği hâlde takip sürüyorsa: itfa veya imhal iddiasıyla itiraz
Kesinti Sınırının İspatı
Ücret hacizlerinde kanun bir üst sınır öngörür ve maaşın belirli bir bölümünden fazlasının kesilmesine kural olarak izin verilmez; nafaka alacakları bu sınırın dışında değerlendirilir. Sınırın aşıldığını ileri sürmek tek başına yeterli değildir. Dosyaya, brüt ve net tutarları ayrı gösteren bordro, banka hesap dökümü ve işverenin icra dairesine gönderdiği yazı birlikte sunulmalıdır. Ek ödeme, prim ve ikramiyelerin hangi ay içinde ödendiği de kesintinin doğru hesaplanması için önemlidir.
Süre Kaybının Üç Klasik Nedeni
- Tebligatın eski adrese yapılması ve borçlunun kesintiyi bordroda görünce öğrenmesi.
- İcra dairesiyle telefonda görüşülerek çözüm beklenmesi; bu görüşmeler süreyi durdurmaz.
- İşverene başvurulup icra mahkemesine gidilmemesi; işveren kesintiyi kendiliğinden değiştiremez.
Muvafakat ve Taahhüdün Etkisi
Borçlunun maaşının belirli bir oranının kesilmesine önceden rıza göstermesi ya da ödeme taahhüdünde bulunması, sonradan ileri sürülecek itirazların kapsamını daraltabilir. Bu tür belgeleri imzalamadan önce içeriğinin ve doğuracağı sonucun okunması gerekir. Taahhüdün ihlali ayrıca yaptırıma bağlanabildiğinden, gerçekçi olmayan ödeme planlarından kaçınılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; dosyanızdaki takip türü ve tebligat tarihleri sonucu değiştirir. Kısa süreler nedeniyle, kesintiyi fark ettiğiniz gün hukuki değerlendirme almanız önerilir.