Kripto varlık dolandırıcılığında mağdurun elindeki en güçlü unsur, işlemin blokzincir üzerinde değiştirilemez biçimde kayıtlı kalmasıdır. Buna rağmen soruşturma dosyalarının önemli bir bölümü, bu kaydın savcılığa okunabilir ve şüpheliyle ilişkilendirilebilir biçimde sunulamaması nedeniyle tıkanır. Aşağıdaki çerçeve; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna dair 282. maddesi ekseninde, soruşturma aşamasında delil üretmeye odaklanır.
Şikâyet Dilekçesi Yazılmadan Önce Toplanacak Kayıtlar
Dilekçe, elde ne varsa onun üzerine kurulur. Bu nedenle metin yazılmadan önce şu kalemler tek klasörde toplanmalıdır:
- Gönderici ve alıcı cüzdan adresleri ile her transferin işlem kimliği (tx hash)
- Kullanılan platformun hesap ekstresi, yatırma-çekme geçmişi ve kimlik doğrulama kayıtları
- Fiat tarafta banka veya ödeme kuruluşu dekontları, açıklama satırları ve karşı hesap bilgileri
- Yatırım vaadini içeren yazışmalar; mesajlaşma ekranları tarih ve kullanıcı adı görünecek şekilde
- Platform arayüzünün, sözde kâr tablolarının ve para çekme talebi reddinin görüntü kayıtları
Para İzinin İki Bacağı
Aklama ve dolandırıcılık dosyalarında iz iki ayrı hatta yürür. Fiat bacak, paranın banka veya ödeme kuruluşu üzerinden çıktığı aşamadır ve burada kimlik bilgisi görece nettir. Zincir bacak ise transferin kripto ağına geçtiği andan itibaren başlar. Dilekçede bu iki hattın birleşme noktasının gösterilmesi kritiktir: hangi banka havalesinin hangi cüzdan adresine dönüştüğü açıkça kurulamazsa, dosya çoğu kez "yatırım riski" savunmasına takılır.
Savcılıktan Talep Edilmesi Gereken Tedbirler
- Ödeme akışının geçtiği hesaplar üzerinde gecikmeksizin tedbir uygulanması
- İlgili kuruluşlardan hesap hareketlerinin ve kimlik doğrulama belgelerinin celbi
- Platformun tanıtımını yapan hesapların ve alan adı kayıtlarının tespiti
- Adli bilişim incelemesiyle cihaz ve yazışma kayıtlarının imajının alınması
- Aynı platformdan şikâyetçi olan diğer dosyalarla birleştirme talebi
Neden Beklemenin Bedeli Ağırdır
Bu dosya tipinde zaman, tarafların lehine işlemez. Aktarılan varlıklar kısa sürede çok sayıda adrese bölünebilir; hizmet sağlayıcıların tuttuğu bağlantı ve oturum kayıtları ise mevzuatta öngörülen saklama süresi dolduğunda erişilemez hale gelir. Şikâyet hakkının kullanılmasında dava zamanaşımı süreleri işlemeye devam ederken, pratikte asıl kayıp çoğu zaman zamanaşımından değil, delilin fiilen ulaşılamaz hale gelmesinden doğar. Bu nedenle şikâyet, belge toplama tamamlanmadan da yapılıp eksikler ek dilekçeyle sunulabilir.
Karşı Savunmaya Hazırlık
Şüpheli tarafın en sık başvurduğu argüman, mağdurun bilinçli olarak yüksek riskli bir yatırım yaptığı ve zararın piyasa kaynaklı olduğudur. Buna karşı, kâr vaadinin somut ve garantili biçimde ifade edildiğini gösteren yazışmalar, para çekme taleplerinin sistematik olarak reddedildiği kayıtlar ve platformun yetkili kuruluş listesinde yer almadığına ilişkin tespitler bir arada sunulmalıdır.
Buradaki değerlendirmeler genel nitelikte olup her dosyanın işlem hacmi, zincir yapısı ve şüpheli sayısı stratejiyi değiştirir. Kripto kaynaklı bir kayıp söz konusuysa, kayıtlar dağılmadan bir hukukçuyla birlikte çalışmak yerinde olur.