İlamsız icra takibinde borçlunun karşısına çıkan ilk ve en kısa süre, ödeme emrine itiraz süresidir. İİK uygulamasında bu pencere kapandığında takip kesinleşir ve maaş haczi de dâhil olmak üzere icra işlemleri hızla ilerler.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında İlk Yapılacaklar
İtiraz süresi yedi gündür ve tebliğ tarihinden itibaren işler. Bu nedenle tebliğ zarfının üzerindeki tarih ile tebligatın kime yapıldığı ilk kontrol noktasıdır. Adreste bulunmama nedeniyle yapılan tebligatlarda usul hatası bulunması hâlinde, öğrenme tarihine göre gecikmiş itiraz yolu gündeme gelebilir. İtiraz dilekçesinde borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği, imzaya itiraz bulunup bulunmadığı açıkça belirtilmelidir; bu ayrım sonraki aşamada ispat yükünün kimde olacağını belirler.
Maaş Haczinin Sınırları
- Maaş ve ücretin ancak bir kısmı haczedilebilir; kanun asgari bir bölümün borçluya bırakılmasını öngörür.
- Nafaka alacakları bakımından bu sınırlama farklı uygulanır.
- Birden fazla haciz varsa sıraya göre işlem yapılır; sonraki haciz sırasını bekler.
- İşverenin kesinti bildirimini yapmaması ayrı bir sorumluluk doğurur.
İtirazın Kaldırılması ile İptali Arasındaki Fark
Borçlunun itirazı takibi durdurur; bu durumda alacaklının önünde iki yol vardır. Kanunun aradığı nitelikte belgesi bulunan alacaklı icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir ve bu talebin süresi itirazın tebliğinden itibaren altı aydır. Belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açılır; bunun için öngörülen süre bir yıldır. Sürelerin karıştırılması, alacağın esasında haklı olan tarafın dahi takibi baştan başlatmasına yol açar.
Ödeme Yapılmışsa İspatın Yönü
Borcun ödendiği iddiası borçluya aittir ve kural olarak yazılı belgeyle ispatlanır. Elden yapılan ödemelerde makbuz alınmamışsa banka dekontları, ödeme açıklamaları ve karşı tarafın yazılı beyanları önem kazanır. Bu nedenle takip başlamadan çok önce her ödemenin açıklamalı biçimde yapılması pratik bir koruma sağlar.
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Takibin türü, tebligatın yapılış şekli ve alacağın niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, süre dolmadan hukuki destek alınması önemlidir.