Hesabın kullanılamaz hâle geldiği anda mağdurun elinde tek bilgi genellikle bankanın kısa bildirimidir. Oysa aynı sonucu doğuran birbirinden çok farklı hukuki işlemler vardır ve her birinin muhatabı ayrıdır. 5411, 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK kapsamındaki aklama soruşturmaları, hesabın neden kapandığına göre tümüyle ayrı yollar açar.
Önce Teşhis: Blokenin Kaynağı Nedir?
- Adli el koyma: Bir soruşturma kapsamında hâkim veya savcı kararıyla hesaba el konulmuştur.
- İdari askıya alma: Şüpheli işlem bildirimi sonrası mevzuatta öngörülen geçici işlem durdurma uygulanmıştır.
- İcra haczi: Bir alacaklının takibi nedeniyle hesap üzerine haciz konulmuştur.
- Bankanın kendi tedbiri: Kimlik teyidi, kaynak belgesi eksikliği veya sözleşmesel şüphe politikası nedeniyle erişim kısıtlanmıştır.
Her Kaynağın Muhatabı Farklıdır
Adli el koymaya karşı itiraz, kararı veren makamın bağlı olduğu hâkimliğe yapılır; bankaya yazılan dilekçe sonuç doğurmaz. İcra haczinde muhatap icra dairesi ve gerektiğinde icra mahkemesidir; burada da savcılığa yapılan başvuru boşa gider. Bankanın kendi kararında ise önce kurum içi itiraz ve ardından hukuk yargısı gündeme gelir. Uygulamada en çok zaman kaybettiren hata, dört ayrı ihtimalin hepsine aynı dilekçenin gönderilmesidir.
Kripto İşlemlerinde Kaynak Zinciri
Kripto varlık alım satımından gelen bakiyelerde inceleme, paranın nereden geldiğinden çok zincirin bütünlüğüne odaklanır. Borsa hesap ekstresi, cüzdan adresleri, işlem kimlikleri ve banka havalelerinin tarih olarak eşleşmesi tek bir tabloda gösterilebiliyorsa savunma güçlenir. Zincirde açıklanamayan bir halka kaldığında, iyi niyetli kullanıcı ile aklama şüphelisi arasındaki ayrım dosyada kurulamaz.
Yanlış Kapıya Başvurunun Bedeli
Yanlış mercie yapılan başvuru yalnız gecikme değil, beyan riski de doğurur. Soruşturmanın konusu bilinmeden yazılan geniş kapsamlı açıklamalar, sonradan aleyhe yorumlanabilecek ifadeler içerebilir. Bu nedenle önce dosyanın hangi mercide olduğu ve kısıtlama kararı bulunup bulunmadığı öğrenilmeli, savunma ondan sonra kurgulanmalıdır.
Hazırlanacak Belge Seti
- Blokeye ilişkin banka bildiriminin tam metni.
- Son bir yıllık hesap hareketleri ve büyük tutarlı işlemlerin dayanağı.
- Gelirin kaynağını gösteren sözleşme, fatura, tapu veya bordro belgeleri.
- Kripto işlemleri varsa borsa ve cüzdan kayıtlarının kronolojik dökümü.
- Üçüncü kişilerden gelen transferler için açıklayıcı yazışmalar.
Burada anlatılanlar genel çerçevedir; hesabın kapatılma sebebi ve dosyada kısıtlama kararı bulunup bulunmaması izlenecek yolu baştan değiştirir. Bildirimi aldığınız gün belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.