Kripto varlık işlemlerinde hesap blokesi iki farklı kişiyi aynı anda mağdur edebilir: parasını kaptıran yatırımcıyı ve şüpheli transferin uğrak noktası hâline gelen iyi niyetli hesap sahibini. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile TCK'nın aklama hükümleri, blokenin kaynağına göre farklı itiraz yolları doğurur.
Önce Blokenin Kaynağını Belirlemek
Bir hesabın hareketsiz kalmasının tek bir sebebi yoktur. Banka kendi iç risk politikası gereği işlemi durdurmuş olabilir; şüpheli işlem bildirimi sonrası idari bir askıya alma söz konusu olabilir; ya da yürüyen bir soruşturmada koruma tedbiri kapsamında elkoyma kararı verilmiş olabilir. İtiraz dilekçesi yazmadan önce yapılacak ilk iş, bloke sebebinin ve karar makamının resmî olarak öğrenilmesidir. Yanlış mercie yapılan başvuru, çoğu zaman süre kaybından başka sonuç doğurmaz.
İtiraz Yolu Blokenin Türüne Göre Değişir
- Adli merci kararına dayalı elkoymalarda itiraz, ceza usulünde öngörülen mercie ve süre içinde yapılır.
- İdari nitelikli askıya alma işlemlerinde idari başvuru ve idari yargı yolu gündeme gelir.
- Salt sözleşmesel ilişkiden kaynaklanan kısıtlamalarda kuruma yazılı başvuru ve genel hükümlere dayalı talepler değerlendirilir.
Fon İzinin Kaybolmaması İçin Yapılacaklar
- Transferin çıkış hesabı, aracı platform ve varış cüzdanı adresleri kayıt altına alınır.
- İşlem tarih ve saatleri, platform üzerindeki işlem kimlikleriyle eşleştirilir.
- Platformla yapılan tüm yazışmalar ve destek talep numaraları saklanır.
- Zincir üzerindeki adres bilgileri, silinme ihtimali olmayan biçimde belgelendirilir.
- Talepte, hangi kurumdan hangi kaydın istendiği tek tek sayılır.
İyi Niyetli Hesap Sahibi ile Şüpheli Ayrımı
Hesabına beklenmedik bir transfer gelen kişi bakımından belirleyici olan, paranın kaynağını bilip bilmediği ve devamında ne yaptığıdır. Gelen tutarın hızla nakde çevrilmesi ya da başka cüzdanlara dağıtılması, iyi niyet savunmasını zayıflatır. Buna karşılık işlemin ticari bir ilişkiye dayandığı, fatura, sözleşme veya yazışmayla gösterilebiliyorsa savunma çok daha güçlü kurulur.
Mağdur Tarafındaki Paralel Talepler
Parasını kaptıran yatırımcı açısından ceza soruşturması tek başına yeterli değildir. Malvarlığının kaçırılmasını önlemeye yönelik tedbir talepleri, platformun sorumluluğuna ilişkin değerlendirme ve varsa yurt dışı unsurlu işlemler için ayrı bir strateji gerekir. Bu taleplerin her biri ayrı zaman baskısı taşır; soruşturmanın sonucunu beklemek çoğu zaman geri dönüşü zorlaştırır.
Kripto dosyalarında teknik ayrıntı ile hukuki nitelendirme iç içedir ve tek tip çözüm yoktur. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme sunar; hesabınızdaki kısıtlamanın hangi karara dayandığını öğrendikten sonra hukuki destek almanız zaman kaybını önler.