Kripto varlık yatırımı vaadiyle gerçekleştirilen dolandırıcılıklarda mağdurun asıl kaybı çoğu zaman paranın kendisi değil, geçen zamandır. Transfer tamamlandığı andan itibaren fonlar farklı cüzdanlara ve borsa hesaplarına bölünür. Bu nedenle bloke talebinin hangi saatte, hangi mercie ve hangi bilgi setiyle iletildiği dosyanın seyrini doğrudan belirler.
Blokeyi Doğuran İki Ayrı Mekanizma
Uygulamada birbirine karıştırılan iki katman vardır. Birincisi, bankacılık ve suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin düzenlemeler (5411 ve 5549) kapsamında yükümlü kuruluşların şüpheli işlem bildirimine bağlı olarak devreye giren idari nitelikli tedbirlerdir. İkincisi, soruşturma makamının talebiyle taşınır malvarlığına ve hesaplara yönelen adli tedbirlerdir. Talebi yanlış katmana yönelttiğinizde cevap gecikir, fon zinciri bu arada dağılır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Transferin gittiği IBAN, cüzdan adresi ve işlem kimliği tek bir listede toplanır.
- Suç duyurusu dilekçesine el koyma ve bloke talebi ayrı bir başlık olarak, gerekçeli biçimde eklenir.
- Aracı kuruluşa ve bankaya, işleme konu hesabın tespiti için yazılı bildirim yapılır.
- Yurt dışı merkezli platformlarda hesap dondurma talebi, platformun kendi bildirim kanalından da paralel biçimde iletilir.
- Her başvurunun tarihi ve referans numarası ayrı bir takip tablosuna işlenir.
Zincir Üstü Verinin Delil Değeri
Blockchain kayıtları herkese açık olduğu için delil olarak sunulması kolay görünür; ancak bu kayıtların dosyaya nasıl aktarıldığı tartışma yaratabilir. İşlem kimliğinin ekran görüntüsü tek başına zayıf kalır. Adres, blok yüksekliği, tarih ve tutar bilgisinin birlikte, doğrulanabilir kaynak gösterilerek sunulması gerekir. Platformla yapılan yazışmalar, uygulama içi mesajlar ve reklam ekranları da aynı klasörde tutulmalıdır; çünkü kandırma fiilini gösteren asıl unsur çoğu zaman bu materyaldir.
Süreyi Yakan Tipik Hatalar
- Şikâyet dilekçesinde bloke talebinin ayrıca yazılmaması, talebin gözden kaçmasına yol açar.
- Ödemenin yapıldığı aracı hesap ile nihai alıcı hesabın ayrıştırılmaması, tedbir kararını kapsam dışı bırakır.
- Bankaya yapılan başvurunun sözlü kalması, sonradan başvuru tarihinin ispatını imkânsızlaştırır.
- Tazminat yolunun ceza soruşturmasının sonucuna bırakılması, alacak yönünden süre baskısı yaratır.
Paralel İlerleyen İki Yol
Ceza soruşturması ile malvarlığının iadesine yönelik hukuk yolu birbirini beklemek zorunda değildir. Failin veya aracı kuruluşun sorumluluğunun tartışılacağı hukuk davasında zamanaşımı ayrı işler; bu nedenle soruşturma sürerken alacak yönünden de takvim kurulmalıdır. Aklama suçuna ilişkin TCK 282 kapsamındaki değerlendirme ise mağdur açısından iade talebini destekleyen bir zemin oluşturabilir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir. Transferin türü, karşı tarafın yerleşik olduğu ülke ve platformun statüsü, izlenecek yolu tamamen değiştirebilir. Kayıp riskinin büyüklüğü nedeniyle, dosyanızı bir hukukçuyla birlikte ve gecikmeden değerlendirmeniz yerinde olur.