Hesabına erişemeyen kişinin ilk yaptığı şey genellikle bankayı aramaktır. Ancak blokenin kaynağı bankanın kendi kararı değilse, bankaya yapılan itiraz sonuç doğurmaz; kaybedilen günler ise itiraz süresinden eksilir. Bu nedenle ilk adım, işlemin hukuki niteliğini doğru tespit etmektir.
Bloke mi, El Koyma mı
Uygulamada birbirine karıştırılan birkaç farklı işlem vardır. Banka, kendi mevzuatı ve şüpheli işlem yükümlülüğü çerçevesinde geçici kısıtlama uygulayabilir. 5549 sayılı Kanun kapsamında işlemin ertelenmesi kararı verilebilir. Bir soruşturma yürütülüyorsa, hesaptaki değerlere ceza muhakemesi hükümlerine göre el konulmuş olabilir. Bu üç durumda başvurulacak merci ve süreler farklıdır; hesap ekstresindeki açıklama çoğu zaman ayrımı yapmaya yetmez, bankadan yazılı bilgi talep edilmesi gerekir.
Bankaya Yapılan Başvurunun Sınırı
Banka, hakkında adli veya idari bir karar bulunan hesabı kendi iradesiyle serbest bırakamaz. Bu nedenle bankaya yapılan yazılı başvurunun işlevi kısıtlamayı kaldırmak değil, kısıtlamanın dayanağını ve karar tarihini öğrenmektir. Bu bilgi olmadan itiraz dilekçesi doğru mercie yöneltilemez ve süre başlangıcı hesaplanamaz.
Koruma Tedbirine İtiraz
- El koyma niteliğindeki kararlara karşı itiraz, CMK uyarınca kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılır.
- İtiraz, kararı veren mercie sunulur ve incelemeyi bir üst merci yapar.
- Süre kaçırıldığında karar kesinleşmez ancak itiraz yolu kapanır; kaldırma talebi genel hükümlere göre yeniden değerlendirilir.
- Soruşturmanın gizliliği nedeniyle dosya içeriğine erişim sınırlıysa, kısıtlama kararının kaldırılması ayrıca talep edilmelidir.
Kaynağın Meşruiyetini Belgelemek
Bu dosyalarda savunmanın omurgası, hesaba giren değerlerin kaynağının izlenebilir biçimde gösterilmesidir. Ücret bordroları, satış sözleşmeleri, tapu ve araç devir belgeleri, kripto varlık platformlarından alınan işlem dökümleri ve karşı taraf beyanları tarih sırasına göre birleştirilmelidir. Kripto işlemlerinde platform kayıtlarının belirli bir süre sonra erişilemez hâle gelebileceği gözetilerek dökümler erkenden alınmalıdır. Kaynağı açıklanamayan tek bir hareket, aksi ispatlanana kadar tüm dosyanın değerlendirilmesini etkileyebilir.
Kapanış
Bloke dosyalarında zaman, belgeden daha kıymetlidir; belge sonradan tamamlanabilir ancak itiraz süresi geri gelmez. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, kısıtlamanın dayanağına göre izlenecek yol değişeceğinden hukuki destekle hareket edilmesi önerilir.