Hesabın veya kripto varlık bakiyesinin bir anda kullanılamaz hale gelmesi, çoğu kişi için ilk kez karşılaşılan bir durumdur. 5549 ve 5411 sayılı kanunlar ile SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri, şüpheli işlem bildirimi ve tedbir mekanizmasının çerçevesini çizer; TCK 282 ise aklama suçunun ceza boyutunu düzenler. Bu dosyalarda başarı, çoğunlukla paranın nereden geldiğinin belgeyle anlatılabilmesine bağlıdır.
Blokenin Kaynağını Doğru Teşhis Etmek
Uygulamada birbirinden farklı işlemler aynı adla anılır: kurumun kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici kısıtlama, şüpheli işlem bildirimi sonrası gelen tedbir ve soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararı aynı şey değildir. Hangisiyle karşı karşıya olduğunuz, itirazın hangi mercie yöneltileceğini belirler. Bu nedenle ilk adım, kurumdan kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak istenmesidir.
Kaynak Dosyasının Katmanları
Kaynak ispatı tek bir dekontla yapılmaz; paranın hesaba girişinden önceki halkayı da göstermek gerekir. Uygulamada işe yarayan yapı şudur:
- Gelir katmanı: maaş bordrosu, kira geliri, satış sözleşmesi, vergi beyanı
- Aktarım katmanı: banka ekstreleri ve transferin karşı tarafını gösteren kayıtlar
- Dönüşüm katmanı: platform içi alım-satım geçmişi ve cüzdan hareketleri
- İlişki katmanı: karşı tarafla aranızdaki ticari veya kişisel bağı açıklayan yazışmalar
Delil Paketleme Disiplini
- Her belgeye sıra numarası verilir ve tek bir dizin listesi hazırlanır.
- Tutarlar tarih sırasına göre tabloya işlenir; giriş ve çıkış eşleştirilir.
- Eşleşmeyen kalemler gizlenmez; ayrı başlıkta açıklanır.
- Kripto tarafında işlem kimlikleri, borsa hesap dökümüyle birlikte sunulur.
- Anlatım metni belgelerden kısa tutulur; her cümle bir belge numarasına bağlanır.
En Sık Yapılan Hata: Parçalı Savunma
Talep dilekçesinin belgelerden önce yazılması, sonradan gelen kayıtlarla çelişki doğurur. Bir kez verilen ve düzeltilmesi gereken beyan, dosyanın geri kalanında güven sorunu yaratır. Bu yüzden belgeler tamamlanmadan ayrıntılı beyan vermek yerine, süre gerektiren hallerde önce ek süre veya belge temin talebi iletmek daha güvenli bir yaklaşımdır.
Uzlaşma Beklentisi ve Yargı Yolu Tercihi
Bu tür dosyalarda kurumla yapılan yazışmalar bazen kısıtlamanın kısmen kaldırılmasıyla sonuçlanır. Ancak soruşturma kapsamındaki tedbirlerde kurumun tek başına karar yetkisi bulunmaz; muhatap değiştirilmeden yapılan yazışmalar yalnızca zaman kaybettirir. Kısmi çözüm önerisi geldiğinde, kalan bakiye ve gelecekteki işlemler bakımından da kapsam açıkça yazılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme sağlar ve her dosyaya birebir uygulanamaz. İşlem hacmi, karşı tarafların profili ve soruşturmanın aşaması stratejiyi değiştirdiğinden, blokeyle karşılaşıldığında vakit kaybetmeden hukuki görüş alınması yerinde olur.