Hesabına erişemeyen bir kişi için ilk soru neredeyse her zaman aynıdır: bu bloke bankanın kendi kararı mı, yoksa bir soruşturma kapsamında verilmiş adli bir tedbir mi. Bu ayrım yapılmadan gönderilen dilekçeler sonuç vermez. Bu rehber 5549 ve 5411 sayılı Kanunlar ile TCK 282 ekseninde blokenin kaynağını tespit etme ve delil paketleme yöntemine odaklanır.
Önce Kaynağı Tespit Edin
Uygulamada üç farklı tablo karşımıza çıkar: bankanın risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama, şüpheli işlem bildirimi sonrası işlemin ertelenmesi ve soruşturma kapsamında hâkim kararıyla uygulanan elkoyma. Bunların itiraz mercii ve süresi birbirinden farklıdır. Şubeden alınacak yazılı bilgi, blokenin dayanağını gösteren ilk belgedir ve sözlü açıklamayla yetinilmemelidir.
Paranın Meşru Kaynağını Gösteren Dosya
Aklama şüphesine dayalı tedbirlerde savunmanın merkezi tek bir sorudur: bu varlık nereden geldi. Bunu göstermek anlatımla değil belgeyle mümkündür.
- Gelirin kaynağını gösteren maaş bordrosu, serbest meslek makbuzu veya fatura seti
- Satış varsa tapu, noter satış sözleşmesi veya araç devir belgesi ile ödeme dekontu
- Kripto varlık işlemlerinde platform hesap ekstresi, işlem kimlikleri ve cüzdan adresleri
- Havale ve EFT zincirinin baştan sona kesintisiz biçimde çıkarılması
- Vergi beyannameleri ve varsa mali müşavir tarafından hazırlanan kaynak raporu
Delil Paketini Nasıl Sunmalı
Yüzlerce sayfa dekontun tarih sırasıyla eklenmesi, dosyayı anlaşılır kılmaz. Etkili sunum, her para girişinin karşısına kaynağını ve dayanak belgesini yazan bir akış tablosu kurmak ve belgeleri bu tabloya numarayla bağlamaktır. İnceleme yapan merciin, tek bir sayfaya bakarak zinciri takip edebilmesi gerekir.
Adli Tedbire İtiraz Zamanlaması
Soruşturma kapsamında verilen koruma tedbiri kararlarına karşı itiraz yolu, kararın öğrenilmesinden itibaren kısa ve kesin bir süreye tabidir. Bu süre içinde yapılan itiraz, o an elde bulunan belgelerle sınırlı kalmamalı; itiraz dilekçesiyle birlikte kaynak dosyasının da sunulması gerekir. Süre kaçırıldığında tedbirin kaldırılması talebi her zaman yapılabilirse de, ilk itirazdaki avantaj yitirilir.
Mağdur Tarafındaki Farklı Konum
Dolandırıcılık nedeniyle parası başka hesaba geçen kişi, blokeyi kendi aleyhine değil lehine kullanmak ister. Bu durumda hızlı hareket ederek bankaya bildirim yapmak, savcılığa şikâyette bulunmak ve karşı hesap üzerindeki tedbirin devamını talep etmek gerekir; paranın hesaptan çıkması hâlinde tahsil ihtimali belirgin biçimde azalır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Blokenin dayanağı, hesabın türü ve soruşturmanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirdiğinden, dosyanız için ayrı bir hukuki değerlendirme yaptırmanız gerekir.