Banka hesabına veya kripto varlık hesabına erişimin bir anda kapanması, çoğu kişi için ilk kez karşılaşılan bir durumdur. Bu tabloda en kritik ayrım, blokenin hukuki kaynağının ne olduğudur; çünkü itiraz edilecek merci de, süre de buna göre değişir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin 282 nci maddesi bu çerçeveyi oluşturur.
İdari Erteleme mi, Adli El Koyma mı?
Uygulamada iki farklı işlem aynı adla anılır. Birincisi, şüpheli işlem bildirimi üzerine işlemin geçici olarak askıya alınmasıdır; bu idari nitelikli ve süreli bir tedbirdir. İkincisi, başlatılmış bir soruşturma kapsamında hâkim kararına dayanan el koymadır. Bankadan alınacak yazılı bilgi, hangi işlemin söz konusu olduğunu ve dayanağını gösterir. Bu bilgi alınmadan yapılan itiraz, yanlış mercie yöneltildiği için sonuçsuz kalır.
Adli El Koymada İtiraz: Sulh Ceza Hâkimliği
Taşınmazlara, hak ve alacaklara el konulmasına hâkim tarafından karar verilir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde verilen kararlar ise belirlenen süre içinde hâkim onayına sunulur. El koyma kararına karşı itiraz yolu açıktır ve itiraz, kararı veren hâkimliğe verilecek dilekçeyle yapılır. Süre kısadır ve kararın öğrenilmesine bağlı olarak işler. Dosyada gizlilik kararı bulunması, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz; bu durumda dilekçe, elde edilebilen bilgiler üzerinden kurulur ve dosya inceleme talebi ayrıca yazılır.
Tebligat Gecikmesi: Blokeyi Geç Öğrenmek
Bu dosyaların tipik sorunu, kişinin işlemi ancak kartı çalışmadığında fark etmesidir. Karar kendisine tebliğ edilmemiş olabilir ya da eski adrese gönderilmiş olabilir.
- Bankadan blokenin tarihi ve dayanağı yazılı olarak talep edilmelidir.
- Hangi savcılığın hangi soruşturma numarası üzerinden işlem yaptığı öğrenilmelidir.
- Öğrenme tarihi, itiraz süresinin başlangıcı olarak dilekçede açıkça belirtilmelidir.
- Adres ve elektronik tebligat bilgileri güncellenerek ilgili birime bildirilmelidir.
Paranın Kaynağını Belgelemek
İtirazın esasını, hesaba giren değerlerin meşru kaynağının ortaya konması oluşturur. Maaş bordroları, satış sözleşmeleri, tapu kayıtları, ticari faturalar, vergi beyannameleri ve borç ödemelerine ilişkin dekontlar kronolojik bir tablo hâlinde sunulmalıdır. Üçüncü kişilerden gelen transferlerde, gönderenin beyanı ve aradaki hukuki ilişkiyi gösteren belge birlikte verilmelidir. Açıklamasız yapılan havale ve EFT hareketleri, sonradan izah edilmesi en zor kalemlerdir.
Kripto Varlıklarda Ek Katman
Kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki bakiyelerde, platformun kendi risk politikası ile adli tedbir birbirine karışabilir. Platform kaynaklı kısıtlamalar sözleşmesel ilişkiye, adli tedbirler ise ceza usulüne tabidir. Ayrıca cüzdan adresleri ve zincir üstü işlem kayıtları teknik rapora konu edilebileceğinden, işlem geçmişinin dışa aktarılıp saklanması gerekir.
Bilgilendirme
Bu içerik genel çerçeveyi anlatmak içindir; blokenin dayanağı ve soruşturmanın kapsamı izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Hesabınızın kapandığını öğrendiğiniz gün bir ceza hukukçusundan destek almanız önem taşır.