Hesabına erişemeyen kişinin duyduğu ilk cümle genellikle MASAK blokesi olur. Oysa bankadaki kısıtlamanın arkasında birbirinden farklı hukuki işlemler bulunabilir ve her birinin itiraz mercii farklıdır. Doğru kapıyı bulmadan yazılan dilekçe, hesabın kilitli kaldığı süreyi uzatmaktan başka sonuç doğurmaz.
Kısıtlamanın Kaynağını Ayırt Etmek
- Adli el koyma: Soruşturma kapsamında hesaba el konulmuşsa işlemin dayanağı CMK hükümleridir; karar veya onay mercii hâkimliktir.
- İşlemin ertelenmesi: 5549 kapsamındaki şüpheli işlem bildirimi üzerine geçici bir erteleme uygulanabilir; bu, süreli ve idari nitelikli bir tedbirdir.
- Bankanın kendi tedbiri: Bazı kısıtlamalar sözleşmesel risk politikasından kaynaklanır ve hiçbir yargı kararına dayanmaz; bu hâlde muhatap doğrudan bankadır.
- İdari para cezası veya kamu alacağı: Kamu alacağının tahsiline yönelik haciz, tamamen ayrı bir mevzuata ve ayrı bir yargı koluna tabidir.
İlk Adım: Dayanağı Öğrenmek
Bankadan alınacak yazıda kısıtlamanın hangi kurumun talimatına ve hangi tarihe dayandığı sorulmalıdır. Bu bilgi olmadan yapılan başvurular, savcılıkla hâkimlik arasında gidip gelen bir yazışma trafiğine dönüşür. Dosya numarası öğrenildiğinde, kısıtlamanın kapsamı da netleşir: bazen tüm hesap, bazen yalnızca belirli bir tutar veya belirli bir gelen havale bloke edilmiştir.
Adli El Koymaya İtiraz
El koyma kararına karşı itiraz, kanunda öngörülen süre içinde ve kararı veren mercii izleyen itiraz merciine yapılır. Dilekçede yalnızca mağduriyetin anlatılması yeterli olmaz; paranın kaynağının suçla bağlantısız olduğunu gösteren belge zinciri sunulmalıdır. Maaş, kira geliri, satış bedeli veya sermaye artırımı gibi girişlerin banka dekontları ve sözleşmelerle eşleştirilmesi, talebin en güçlü kısmını oluşturur. Aklama iddiasında öncül suçun ne olduğu belirsizse, bu belirsizliğin dilekçede açıkça vurgulanması gerekir.
Sık Yapılan Usul Hatası
Uygulamada en yaygın kayıp, adli mercie ait bir el koymaya karşı idari yargıda dava açılması ya da tamamen idari bir tedbir için savcılığa dilekçe verilmesidir. Her iki durumda da dosya doğru mercie kendiliğinden aktarılmaz ve itiraz süresi işlemeye devam eder. Kripto varlık platformlarındaki kısıtlamalarda ise platformun yurt dışında bulunması hâlinde muhatabın kim olduğu ayrıca değerlendirilmelidir.
Not
Finansal kısıtlama dosyaları, her biri kendi süresine sahip birden çok işlemi aynı anda barındırabilir. Bu yazı genel bir çerçeve sunar; hesabınızdaki işlemin niteliğine göre atılacak adımlar için mesleki destek almanız gerekir.