Banka veya kripto varlık platformu hesabının aniden kullanılamaz hâle gelmesi, çoğu zaman kişinin hangi mercie başvuracağını bilmemesi nedeniyle uzuyor. Bu rehber, 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçuna ilişkin hükümleri ekseninde MASAK blokesi sonrası savcılık sürecini ve usule aykırı işlem nedeniyle itiraz hakkının boşa gitmesi riskini ele alır.
Bloke mi, el koyma mı: ayrımı doğru kurmak
Uygulamada tek bir kavram gibi konuşulan durumun altında farklı hukuki işlemler bulunur. Bir yanda kurumun kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici kısıtlama, diğer yanda idari makam kararıyla işlemin askıya alınması, bir başkasında ise soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararı vardır. Hangi işlemin uygulandığı belirlenmeden yapılan başvuru, doğru mercie ulaşmadığı için sonuçsuz kalır.
Önce öğrenilmesi gereken üç bilgi
- Kısıtlamanın dayanağı: bankanın kendi kararı mı, idari bir talep mi, yoksa adli bir karar mı?
- Adli karar varsa hangi Cumhuriyet başsavcılığının soruşturma numarası üzerinden verildiği.
- Kararın kişiye tebliğ edilip edilmediği ve tebliğ tarihi.
Bu bilgiler olmadan yazılan dilekçeler genellikle "ilgisi nedeniyle" havale edilir ve zaman kaybı doğar. Banka şubesinden alınacak yazılı bilgi talebi, sürecin ilk somut adımıdır.
Savunmanın dayanacağı belge seti
- Hesaba giren paranın kaynağını gösteren sözleşme, fatura veya satış belgeleri
- Kripto işlemlerinde platform işlem geçmişi ve cüzdan adresi eşleştirmesi
- Ticari faaliyet varsa defter kayıtları ve vergi beyannameleri
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve ödemenin gerekçesini gösteren kayıtlar
- Kişinin daha önceki hesap hareketleriyle uyumu gösteren dökümler
Elkoymaya itiraz ve zamanlama
Soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararlarına karşı kanunda öngörülen mercie itiraz yolu bulunur ve itiraz süresi kararın öğrenilmesi ya da tebliğinden itibaren işler. İtiraz dilekçesinde salt mağduriyetin anlatılması yeterli olmaz; paranın kaynağının hukuka uygunluğu belgeyle gösterilmelidir. Soruşturma devam ederken kısmi çözüm olarak, zorunlu ihtiyaçlar için hesabın belirli bir bölümünün serbest bırakılması talebi de değerlendirilebilir.
Yapılmaması gerekenler
Bloke süresince başka hesaplar üzerinden aynı akışın sürdürülmesi, dosyada aleyhe yorumlanabilecek bir tablo yaratır. Aynı şekilde, parayı gönderen kişiyle sonradan düzenlenen tarihli belge oluşturulması ciddi risk doğurur. Süreç, mevcut belgelerin doğru sıralanmasıyla yürütülmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Kısıtlamanın türü, soruşturmanın kapsamı ve işlem hacmi izlenecek yolu değiştirdiğinden, dilekçe vermeden önce dosyanın bir hukukçuyla birlikte incelenmesi önerilir.