Yatırım vaadiyle para aktarılan bir platform ya da kişiyle ilgili süreçlerde, mağdurun kendi banka hesabının da bloke edilmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Bu noktada atılacak ilk adım itiraz dilekçesi yazmak değil, blokenin kaynağını doğru tespit etmektir; çünkü itiraz mercii, kararı verenin kim olduğuna göre değişir. Bu rehber, 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlıklara ilişkin düzenlemeleri ile TCK'nın 282. maddesi ekseninde konuyu ele alır.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Uygulamada birbirinden farklı üç durum aynı şekilde görünür. Birincisi, adli bir soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararıdır. İkincisi, mali suçlarla mücadele mevzuatı kapsamında işlemin geçici olarak durdurulmasıdır. Üçüncüsü ise bankanın kendi uyum politikaları çerçevesinde uyguladığı kısıtlamadır. Bunların hukuki niteliği farklıdır; bu nedenle bankadan blokenin dayanağının yazılı olarak bildirilmesi talep edilmelidir. Dayanak öğrenilmeden yazılan dilekçeler, çoğu zaman ilgisiz mercie gider.
İtiraz Mercii Karara Göre Değişir
Adli bir karara dayanan elkoymada, kural olarak kararı veren hâkimliğe ve oradan itiraz merciine başvurulur; soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak talep de sürecin bir parçasıdır. Mali suçlarla mücadele mevzuatı kapsamındaki geçici durdurma işlemi süreyle sınırlıdır ve süre sonunda adli bir karara dönüşmediyse akıbeti ayrıca sorgulanmalıdır. Bankanın kendi kararına dayanan kısıtlamada ise ceza yargısı devrede değildir; bu durumda sözleşme ilişkisi ve tüketici mevzuatı çerçevesinde genel hukuk yolları gündeme gelir. Merci seçimindeki hata, sadece süre kaybı değil, çoğu zaman blokenin uzaması demektir.
Mağdur Sıfatıyla Yürütülecek Paralel Süreç
Hesabı bloke edilen kişi aynı zamanda mağdur konumundaysa, iki süreç birlikte yürütülmelidir: bir yandan blokenin kaldırılması talebi, diğer yandan platform ve aracılara yönelik şikâyet süreci. Şikâyet dilekçesinde paranın kime, hangi tarihte ve hangi vaatle aktarıldığı kronolojik biçimde anlatılmalı; el konulan varlıklar bakımından iade talebi de açıkça ileri sürülmelidir. Yetkisiz faaliyet yürüten platformlar için ilgili düzenleyici kuruma yapılacak bildirim de dosyaya eklenebilir.
Delil: Para İzini Kesintisiz Kurmak
Bu dosyalarda ispat, bir işlemin tek başına gösterilmesiyle değil, para akışının baştan sona kesintisiz kurulmasıyla sağlanır.
- Tüm havale, EFT ve kart işlemlerinin dekontları ile tarih sıralı hesap dökümü
- Paranın aktarıldığı IBAN ve hesap sahibi bilgileri
- Kripto varlık transferlerinde cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Platformla yapılan yazışmalar, panel ekran kayıtları ve sözleşme metinleri
- Yönlendirmenin yapıldığı reklam, mesaj grubu veya arama kayıtları
Blokeye Rağmen Korunması Gereken Haklar
Bloke süresince zamanaşımı ve hak düşürücü süreler kendiliğinden durmaz. Bu nedenle blokeyle uğraşırken alacak yönünden ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi koruma yollarının değerlendirilmesi, aynı zamanda karşı tarafın malvarlığının kaçırılması riskine karşı da anlamlı olur.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; blokenin dayanağı ve soruşturmanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirebilir. Hesabına kısıtlama uygulanan kişilerin, dayanağı öğrenir öğrenmez hukuki destek alması önerilir.