Kira bedelinin artırılması ya da artışın fahiş olduğu iddiası, taraflar arasında en hızlı büyüyen uyuşmazlıklardan biridir. TBK ve TMK çerçevesinde kira ilişkisi değerlendirilirken, kat mülkiyetine tabi taşınmazlarda 634 sayılı Kanundan doğan yükümlülükler de tabloya girer. Bugün kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların önemli bölümünde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; bu adım atlanırsa dosya esasa girilmeden reddedilir.
Artış talebini yazıya dökmenin doğru anı
Artış iradesi, kira döneminin bitimine yaklaşılırken ve yazılı biçimde bildirildiğinde tartışma büyümeden çözülebilir. Bildirimin ne zaman ve nasıl ulaştığı belgelenmediğinde, sonraki aşamada hangi dönem için hangi bedelin geçerli olduğu belirsizleşir. Bu nedenle bildirim, tebliğ edilebilir bir kanaldan yapılmalı ve kaydı saklanmalıdır.
Arabuluculuk oturumuna hazırlıksız gitmeyin
- Kira sözleşmesinin aslı, varsa ek protokoller ve önceki artış yazışmaları.
- Ödeme geçmişi: banka dekontları ve açıklama alanları.
- Taşınmazın konumu, yaşı ve durumu ile emsal kira bilgileri.
- Kiracının yaptığı masraflar veya kiraya verenin karşılamadığı onarımlar.
- Talep edilen bedelin nasıl hesaplandığını gösteren kısa bir tablo.
Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa, tutanakta yalnızca yeni bedel değil; ödeme günü, gecikme hâlinde ne olacağı ve sonraki dönem artış ölçütü de yazılmalıdır. Eksik yazılmış bir anlaşma, bir yıl sonra aynı uyuşmazlığı yeniden doğurur.
Anlaşma sağlanamazsa: kira tespiti mi, tahliye mi?
Anlaşmama tutanağı alındıktan sonra açılacak davanın türü baştan doğru seçilmelidir. Bedelin belirlenmesi talebi ile tahliye talebi farklı hukuki sebeplere ve farklı ispat yüklerine dayanır. İkisi karıştırıldığında, talep sonucu netleşmediği için yargılama uzar. Ayrıca dava açıldıktan sonra ödenmeye devam eden kira bedellerinin ihtirazi kayıtla ödenip ödenmediği de sonradan tartışma konusu olur.
Usule aykırı işlem üreten davranışlar
- Arabuluculuk başvurusunu, sözleşmede taraf olmayan kişiye yöneltmek.
- Kira bedelini elden ödeyip dekont bırakmamak.
- Artış talebini yalnızca sözlü olarak iletmek.
- Tahliye taahhüdü veya ihtarname sürelerini takvime işlememek.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşmenin tarihi, taşınmazın niteliği ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebilir; adım atmadan önce hukuki değerlendirme almanız önerilir.