Kira bedelindeki artış konusunda taraflar anlaşamadığında, uyuşmazlık çoğu zaman sadece rakam tartışması olarak kalmaz. Kiracının eksik ödeme yaptığı gerekçesiyle başlatılan takip, kısa sürede tahliye riskine dönüşebilir. Bu nedenle artış tartışması ile ödeme davranışı birbirinden ayrı yönetilmelidir.
Artışın Dayanağını Belirlemek
Öncelikle sözleşmede artış konusunda bir hüküm bulunup bulunmadığı incelenir. TBK, konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönem kira bedeli bakımından tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını üst sınır olarak belirler. Sözleşmede bu sınırın üzerinde bir oran kararlaştırılmış olması, o hükmü kendiliğinden geçerli kılmaz.
Ödemeyi İzlenebilir Yapmak
- Kira bedelinin banka üzerinden ödenmesi
- Açıklama alanına hangi aya ait olduğunun yazılması
- Tartışmalı dönemde dahi ihtilafsız tutarın zamanında ödenmesi
- Aidat, yakıt ve benzeri kalemlerin kira bedelinden ayrı gösterilmesi
Kiracının artış oranına itirazı olsa bile, ödemeyi tamamen durdurması en riskli tercihtir; itiraz kayıtla birlikte ödeme yapmak, hem hakkı korur hem de temerrüt iddiasını zayıflatır.
Ödeme Emri Geldiğinde İlk Yapılacaklar
İcra yoluyla tahliye taleplerinde ödeme emrine verilen süre kısadır ve süresinde hareket edilmemesi tahliye sonucunu doğurabilir. Ödeme emri eline ulaşan kiracının; tebliğ tarihini, talep edilen tutarın hangi aylara ait olduğunu ve daha önce yapılan ödemelerin dikkate alınıp alınmadığını hemen kontrol etmesi gerekir. İtiraz edilecekse, itirazın hangi kaleme yöneltildiği açıkça yazılmalıdır.
Kira Tespit Talebi ile Takibin İlişkisi
Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin talep ayrı bir yargılama konusudur ve başlatılmış bir takibi kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle iki süreç birlikte planlanmalı; tespit yargılaması sürerken ödemelerin nasıl yapılacağı baştan kararlaştırılmalıdır. Kat mülkiyetinden kaynaklanan yükümlülükler bakımından 634 sayılı düzenleme kapsamındaki gider paylaşımı da ayrıca değerlendirilmelidir.
Zeyilname ile Uyuşmazlığı Kapatmak
Taraflar bir orta yolda buluşuyorsa, mutabakatın sözlü kalmaması gerekir. Yeni kira bedeli, geçerlilik tarihi, geçmiş döneme ilişkin fark alacağının ödenip ödenmeyeceği ve mevcut takibin akıbeti yazılı bir ek sözleşmede gösterilmelidir. Bu belge, bir yıl sonra aynı tartışmanın yeniden başlamasını da önler.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşmenin içeriği ve ödeme geçmişi sonucu değiştirebileceğinden, takip başlamadan ya da süre dolmadan hukuki görüş alınması önerilir.