Kira artışı tartışmaları çoğu zaman rakam üzerinden başlar, ancak asıl sonuç doğuran nokta ödemenin nasıl ve ne zaman yapıldığıdır. TBK ve TMK ekseninde, kat mülkiyetine ilişkin 634 sayılı Kanun uygulamalarıyla da kesişen bu uyuşmazlıklarda, icra yoluyla tahliye riski takvim kurulmadığında hızla gündeme gelir.
Artış Talebinin Bildirim Şekli ve Zamanı
Kiraya verenin artış talebi, sözleşmedeki kayıt ve yasal sınırlarla birlikte değerlendirilmelidir. Bildirimin hangi tarihte ve hangi kanalla yapıldığı, sonraki tartışmanın zeminini oluşturur. Sözlü olarak iletilen ve kiracının sessiz kaldığı bir talep, tarafların her biri için farklı anlam taşıyabilir; bu belirsizlik en çok kiracı aleyhine sonuç doğurur.
Kısmi Ödemenin Doğurduğu Belirsizlik
- Eski bedel üzerinden yapılan ödemenin hangi aya sayıldığı açıklama alanına yazılmalıdır.
- Aradaki farkın ihtirazi kayıtla ödenip ödenmediği kayda geçirilmelidir.
- Elden yapılan ödemelerden kaçınılmalı, banka kanalı tercih edilmelidir.
- Aidat, ısınma gideri ve demirbaş katkısı kira bedelinden ayrı gösterilmelidir.
- Depozitonun kira alacağına mahsup edilip edilmediği netleştirilmelidir.
Takip Başladıktan Sonra Değişen Denklem
Kira alacağı için başlatılan takip, yalnızca para tahsiline değil taşınmazın boşaltılmasına da yönelebilir. Bu aşamada ödeme emrine itiraz süresi ile ödeme yapılması gereken süre birbirine karışabilir; ikisi ayrı ayrı takvime işlenmelidir. İtirazın konusu artış oranı mı yoksa borcun tamamı mı, dilekçede açıkça belirtilmelidir.
Anlaşmak mı, Tespit Davası mı
- Kira ilişkisinin sürmesinde her iki tarafın da menfaati olup olmadığı değerlendirilir.
- Emsal kira düzeyi, taşınmazın konumu ve durumu üzerinden gerçekçi biçimde tartılır.
- Yargılama süresince ödenecek bedelin ne olacağı önceden planlanır.
- Anlaşma sağlanacaksa yeni bedel, başlangıç ayı ve sonraki dönem artış esası yazılı hâle getirilir.
Yazılı Mutabakatın İçeriği
Taraflar anlaştığında düzenlenecek metin sadece rakamı değil, geçmiş döneme ilişkin talepler bakımından tarafların durumunu da içermelidir. Böylece aynı dönem için ileride yeni bir talep gündeme gelmez.
Bu rehber genel nitelikte bilgi sunar. Sözleşmenin tarihi, taşınmazın kullanım amacı ve ödeme geçmişi sonucu doğrudan etkilediğinden, ihtar veya ödeme emri geldiğinde vakit kaybetmeden hukuki destek alınmalıdır.