Kira artışı uyuşmazlıklarında taraflar çoğu zaman oranın ne olması gerektiğini tartışır; oysa sonucu belirleyen asıl unsur, talebin hangi tarihte ve hangi biçimde bildirildiğidir. Süre yönetimi hatalı yapıldığında, esasen haklı olan taraf bir kira dönemini tamamen kaybedebilir.
Artış Oranının Üst Sınırı
TBK, konut kiralarında yenilenen dönemdeki artışın bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamayacağını öngörür. Sözleşmede daha yüksek bir oran kararlaştırılmış olsa bile bu sınır uygulanır. Sınırın üzerinde tahsil edilen tutar, koşulları varsa iade talebine konu olabilir.
Tespit Davasında Kritik Tarih
Kira bedelinin tespiti istenecekse, yeni kira döneminin başlangıcından önce kanunda öngörülen süre içinde ihtar gönderilmesi ya da dava açılması gerekir. Bu bildirim zamanında yapılmazsa, tespit edilecek bedel bir sonraki kira döneminden itibaren uygulanır. Uygulamada en sık görülen kayıp tam olarak buradadır: talep haklıdır ama bir yıl gecikmeli sonuç doğurur.
İtiraz Ederken Dikkat Edilecekler
- Artış bildiriminin hangi tarihte tebliğ edildiği belgelenmelidir
- Ödemelerin açıklama kısmına hangi döneme ait olduğu yazılmalıdır
- Fazla ödemenin ihtirazi kayıtla yapılması sonradan iade talebini kolaylaştırır
- Ödemeyi tamamen durdurmak, temerrüt nedeniyle tahliye riskini doğurur
- 634 sayılı Kanun kapsamındaki aidat ve ortak gider kalemleri kira bedelinden ayrı değerlendirilir
Uzun Süreli Kira İlişkilerinde Farklılaşma
Kira ilişkisi belirli bir süreyi aştığında, artış tartışması yalnızca endeks üzerinden yürümez; taşınmazın durumu ve emsal kira bedelleri de değerlendirmeye girer. Bu aşamada bilirkişi incelemesi belirleyici olduğundan, taşınmazın özellikleri, yapılan masraflar ve çevredeki emsaller baştan belgelenmelidir. TMK kapsamındaki mülkiyet ve sınırlı ayni hak tartışmaları varsa bunlar ayrı dosyanın konusudur.
Bilgilendirme
Bu yazı genel nitelikte açıklamalar içerir; sözleşmenizdeki özel hükümler ve taşınmazın niteliği sonucu etkileyebilir. İhtar göndermeden veya dava açmadan önce takvimi bir hukukçuyla birlikte kurmanız önerilir.