Birden fazla kişinin malik olduğu taşınmazlarda kullanım tartışması çoğu zaman ortaklığın giderilmesi talebine dönüşür. Bu talep, dava açılmadan önce bir zorunlu duruşu ve dava açıldığında dar bir yetki kuralını beraberinde getirir. Aşağıda TBK, TMK ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ekseninde, paylı mülkiyet kaynaklı ortaklığın giderilmesi dosyalarında usul haritası ele alınmaktadır.
Dava Açılmadan Önceki Zorunlu Durak
Taşınmaza ilişkin bazı uyuşmazlıklarda, ortaklığın giderilmesi talebi de dâhil olmak üzere, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı hâline getirilmiştir. Bu aşama atlandığında dava usulden reddedilir. Arabuluculukta anlaşma sağlanması hâlinde düzenlenen belge, taşınmazın devri bakımından ayrı bir şekil şartına tabi olabileceğinden anlaşma metninin tapu işlemiyle uyumu baştan kontrol edilmelidir.
Yetki Neden Tartışmaya Kapalı?
Taşınmazın aynına ilişkin davalarda yetki, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine aittir ve bu kural kesindir. Taraflar başka bir mahkemeyi yetkili kılamaz; davalıların yerleşim yeri de sonucu değiştirmez. Birden çok ilde taşınmaz varsa her taşınmaz için ayrı değerlendirme yapılır. Görev bakımından ise ortaklığın giderilmesi talepleri sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Aynen Taksim mi, Satış mı?
Mahkeme öncelikle taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceğini değerlendirir; bölünme mümkün değilse satış yoluyla paylaştırmaya karar verilir. Kat mülkiyeti kurulabilecek nitelikteki yapılarda, ortaklığın kat mülkiyeti kurularak giderilmesi ayrı bir seçenek olarak ileri sürülebilir. Bu talebin ileri sürülüp sürülmemesi tarafların elde edeceği sonucu doğrudan değiştirir.
Dosyaya Konulması Gereken Belgeler
- Güncel tapu kaydı ve pay oranlarını gösteren belge
- İmar durumu, çap ve varsa mimari projeye ilişkin evrak
- Muhdesat iddiası varsa yapıya ilişkin ruhsat ve harcama kayıtları
- Kullanım paylaşımına ilişkin yazılı anlaşma veya yazışmalar
- Arabuluculuk son tutanağının aslı
Kapanış
Ortaklığın giderilmesi dosyalarında sonuç, taşınmazın fiilî ve imar durumuna göre şekillenir. Bu metin genel bilgi amaçlıdır; payınızın durumu ve taşınmazın nitelikleri üzerinden yapılacak değerlendirme için bir hukukçudan destek almanız uygun olur.