Bir taşınmazın birden fazla kişiye ait olduğu hâllerde, paydaşlardan biri paylı mülkiyetin sona erdirilmesini isteyebilir. Türk Medeni Kanunu'na dayanan bu talep uygulamada ortaklığın giderilmesi olarak anılır ve dava aynen taksim ile satış yoluyla paylaştırma arasında bir tercihle sonuçlanır. Dosyanın seyrini belirleyen unsur, taşınmazın fiilî ve hukuki durumunu gösteren kayıtların eksiksiz sunulmasıdır.
Dava Öncesi İhtarın İşlevi
Ortaklığın giderilmesi için ihtar zorunlu bir dava şartı değildir; ancak paydaşlara yöneltilen yazılı bir teklif, hem uyuşmazlığın dava dışında çözülme ihtimalini artırır hem de sonraki aşamada tarafların tutumunu belgeler. Taşınmazı tek başına kullanan paydaşa karşı ecrimisil talebi düşünülüyorsa, kullanımın çekişmeli hâle geldiğini gösteren ihtarın gönderim ve tebliğ kaydı ayrıca önem taşır.
Taşınmazın Durumunu Gösteren Kayıtlar
- Güncel tapu kaydı, pay oranları ve tapudaki tüm şerh ve beyanlar
- İmar durumu, yapı kayıtları ve varsa yapı ruhsatına ilişkin belgeler
- Taşınmazın fiilen kim tarafından kullanıldığını gösteren abonelik ve ödeme kayıtları
- Üzerinde kira ilişkisi varsa kira sözleşmesi ve ödeme dökümü
- Kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuşsa 634 sayılı Kanun kapsamındaki yönetim planı ve proje
Aynen Taksim mi Satış mı?
Aynen taksim talebi ileri sürülüyorsa, taşınmazın bölünmeye elverişli olduğunun teknik olarak ortaya konulması gerekir. İmar mevzuatına göre bölünemeyen, üzerinde bütünlük arz eden yapı bulunan veya paydaş sayısına göre paylaştırılması mümkün olmayan taşınmazlarda talep karşılıksız kalır. Bu nedenle aynen taksim isteniyorsa, öneri bir bölüm planı ve teknik değerlendirmeyle birlikte sunulmalıdır.
Kira İlişkisiyle Kesişen Dosyalar
Taşınmaz kirada ise, Türk Borçlar Kanunu'ndaki kira hükümleri süreçle iç içe geçer. Kiracının durumu, paylaşımın sonucundan bağımsız olarak korunabileceğinden, kira ilişkisinin başlangıcı ve devri konusundaki kayıtlar dosyaya konulmalıdır. Kira bedelinin paydaşlar arasında nasıl paylaşıldığına ilişkin uyuşmazlıklar ise ayrı bir talebin konusunu oluşturur.
Bilgilendirme
Ortaklığın giderilmesi dosyaları, taşınmazın niteliğine ve paydaşların sayısına göre farklı yollarla sonuçlanır; bu metin genel bir tanıtım sunar. Tapu kaydınız ve taşınmazın fiilî durumuyla birlikte hukuki değerlendirme almanız, talebinizi doğru kurmanızı sağlar.