İcra takibinde borçlu için en kritik an, ödeme emrinin tebliğ edildiği andır. Bu tebligattan sonra işleyen kısa süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve tartışma artık borcun varlığı üzerinde değil, haczin kaldırılması üzerinde yürür. Bu rehber, İcra ve İflas Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde itiraz ve şikâyet sürelerinin nasıl planlanacağını ele alır.
Hangi Takip Yolundasınız?
Süre hesabının ilk adımı, takibin türünü doğru okumaktır. İlamsız takipte genel haciz yoluna başvurulmuşsa ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır. Kambiyo senedine dayalı takipte ise ödeme emrine itiraz süresi daha kısadır ve itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yöneltilir. Takip talebinin üst kısmındaki takip yolu ibaresini okumadan dilekçe yazmak, en sık görülen usul hatasıdır.
İtiraz mı, Şikâyet mi?
Borcun kendisine, miktarına, faize veya yetkiye yönelik beyanlar itirazdır. Buna karşılık icra müdürlüğünün işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası şikâyettir ve icra mahkemesine yapılır. Şikâyet için de kural olarak öğrenmeden itibaren işleyen kısa bir süre öngörülmüştür; kamu düzenine ilişkin bazı hâller ise süresiz şikâyete tabidir. İki kurumun karıştırılması, dilekçenin süresinde verilmesine rağmen yanlış mercie sunulmuş olması sonucunu doğurur.
İtiraz Dilekçesinde Nelerin Bulunması Gerekir
- Yetkiye itiraz varsa, yetkili icra dairesi açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde yetki itirazı sonuç doğurmaz.
- İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmalıdır; sadece borca itiraz edildiğinde imza kabul edilmiş sayılır.
- Faiz oranına ve işlemiş faize itiraz ediliyorsa kabul edilen kısım belirtilmelidir.
- Zamanaşımı def-i ileri sürülüyorsa dayanağı senedin türüne göre ayrıca gerekçelendirilmelidir.
İtiraz Sonrası Takvim
- İtirazın icra dairesine ulaştığı tarih ve havale kaydı belgelenir.
- Takibin durduğu, ancak alacaklının itirazın kaldırılması veya iptali yoluna gidebileceği not edilir.
- Haciz uygulanmışsa haczedilemezlik iddiası için öğrenme tarihinden itibaren işleyen süre ayrıca izlenir.
- Satış aşamasına gelinmişse ihalenin feshi talebine ilişkin kısa süre takvime eklenir.
- Ödeme veya yapılandırma görüşmesi yürütülüyorsa, görüşmelerin süreleri durdurmadığı kabul edilerek plan yapılır.
Süre Kaçtıysa Ne Kalır
Yedi günlük süre geçmişse takip kesinleşir; ancak borcun ödendiği, zamanaşımına uğradığı veya imhal edildiği gibi iddialar için icra mahkemesine başvurulabilecek ayrı bir yol bulunur. Ayrıca menfi tespit ve istirdat davaları, ödeme yapılıp yapılmadığına göre farklı sonuçlar doğurur. Bu seçenekler arasındaki tercih, ödemenin haciz tehdidi altında yapılıp yapılmadığına göre değişir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgi amaçlıdır; tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı bile süreyi baştan değiştirebilir. Ödeme emrini elinize aldığınız gün tebligat zarfıyla birlikte bir hukukçuya danışmanız, sonradan telafi edilmesi zor kayıpları önler.