İcra takibiyle karşılaşan borçlunun kaybettiği hakların önemli bir kısmı, itirazın hiç yapılmamasından değil, yanlış yere yapılmasından doğar. İİK ve HMK'nın kurduğu düzende itiraz ile şikâyet birbirinden ayrı kurumlardır ve muhatapları farklıdır.
İtiraz ile Şikâyet Aynı Şey Değildir
Borcun kendisine, tutarına veya faize karşı ileri sürülen beyan itirazdır; genel haciz yolunda bu beyan icra dairesine sunulur. Buna karşılık icra müdürlüğünün yaptığı bir işlemin kanuna aykırı olduğu iddiası şikâyettir ve icra hukuk mahkemesine yöneltilir. Bu ayrım bilinmediği için ödeme emrine itirazın mahkemeye verilmesi, uygulamada en sık rastlanan ve süresi geçtiğinde geri dönüşü olmayan hatadır.
Borçlunun Elindeki Başlıca Araçlar
- Ödeme emrine süresinde itiraz ederek takibi durdurmak
- Haczedilemeyecek mal ve haklar yönünden haczedilmezlik şikâyetinde bulunmak
- Maaş haczinde kesinti oranının kanuna uygunluğunu denetletmek
- Üçüncü kişiye ait mal haczedilmişse istihkak iddiasını süresinde ileri sürmek
- Borç ödendiği veya zamanaşımına uğradığı hâlde takip sürüyorsa icranın geri bırakılmasını istemek
Haciz Sırasında Tutanağın Önemi
Haciz işlemi sırasında tutulan tutanak, sonraki tüm tartışmaların zeminidir. Haczedilen eşyanın kime ait olduğu, evde bulunan kişinin beyanı ve varsa fatura veya sözleşme kaydı o anda tutanağa geçirilmelidir. Sonradan sunulan belgelerin ikna gücü, işlem anında yapılmış bir kayda göre belirgin biçimde düşer. Tutanağın bir örneğinin talep edilmesi de ayrıca not edilmelidir.
Risk Azaltma Kontrol Listesi
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebligat şekli doğrulandı mı?
- Takibin türü belirlendi mi; genel haciz yolu ile ilamlı ve kambiyo takibinde itiraz mercii farklıdır
- İtiraz kapsamı yazılırken borcun tamamı mı yoksa bir kısmı mı reddediliyor, açıkça belirtildi mi?
- Ev ve işyerindeki eşyanın mülkiyetini gösteren belgeler tek klasörde toplandı mı?
- Takip dosyasındaki masraf ve vekâlet ücreti kalemleri ayrı ayrı denetlendi mi?
Kapanış
Burada anlatılanlar genel bilgi niteliğindedir; takibin türü ve dayanağı sonucu doğrudan değiştirir. Ödeme emri elinize ulaştığında süre işlemeye başladığından, gecikmeden bir hukukçuya başvurmanız önerilir.