Konkordato, borçlu için hem bir koruma hem de sıkı denetim altına girme anlamına gelir. Sürecin başında yapılan merci ve belge hataları, talebin esasa girilmeden reddiyle sonuçlanabilir. Bu rehber, İİK ve HMK ekseninde borçlunun konumunu koruyan pratik kontrol noktalarını sıralar.
Talebi Nereye Sunuyorsunuz?
Konkordato talebi, ticari nitelikteki bu uyuşmazlığın niteliği gereği asliye ticaret mahkemesi önünde incelenir. Yetki bakımından ölçüt, borçlunun işletme merkezi ya da yerleşim yeridir. Şubelerin bulunduğu her yerde başvuru yapılabileceği varsayımı yaygın bir hatadır ve dosyanın yetkisizlikle geri dönmesine yol açar. Grup şirketlerinde her tüzel kişi için ayrı değerlendirme yapılması gerekir; tek dilekçeyle bütün grubu kapsayan bir koruma beklentisi gerçekçi değildir.
Mühlet Dönemi Borçluya Ne Verir, Ne Alır?
Geçici ve kesin mühlet dönemlerinde borçlu aleyhine takiplerin durması, işletmenin nefes almasını sağlar. Ancak bu koruma sınırsız değildir; mühlet süresince borçlu, komiser denetimi altındadır ve belirli işlemleri mahkemenin izni olmadan yapamaz. Taşınmaz ve işletme değerlerinin devri, rehin tesisi ve kefalet gibi işlemler bu kısıtın tipik örnekleridir. İzinsiz yapılan işlem, hem hukuki geçersizlik hem de mühletin kaldırılması riskini doğurur.
Başvuru Dosyasında Aranan Bütünlük
- Güncel bilanço, gelir tablosu ve ara dönem finansal veriler birbirini doğrulamalıdır.
- Alacaklılar listesi tutar, vade ve teminat durumuna göre ayrıştırılmalıdır.
- Ön proje, ödemenin nereden karşılanacağını somut gelir kalemlerine bağlamalıdır.
- Bağımsız denetim veya makul güvence raporu gereken hâllerde rapor tarihinin güncelliği kontrol edilmelidir.
- Nakit akış projeksiyonu, iyimser tek senaryo yerine gerçekçi bir bant sunmalıdır.
Borçlunun Sık Kaybettiği Haklar
Uygulamada borçlu tarafın en çok zorlandığı noktalar; komiser raporlarına karşı görüş sunma imkânının kullanılmaması, alacaklılar toplantısı öncesinde alacaklıların sınıflandırılmasının ihmal edilmesi ve rehinli alacaklılarla yapılan görüşmelerin yazılı hâle getirilmemesidir. Bu adımların her biri, kesin mühletin uzatılması ve projenin tasdiki aşamasında dosyanın kaderini etkiler.
Tasdik Edilmezse Ne Olur?
Projenin tasdik edilmemesi hâlinde borçlu, mühletin sağladığı korumayı kaybeder ve şartları varsa iflas gündeme gelebilir. Bu nedenle başvuru anından itibaren ikinci bir plan tutulmalı; alacaklılarla ikili yapılandırma görüşmeleri, varlık satışıyla borç kapatma ve faaliyetin küçültülmesi gibi seçenekler paralel değerlendirilmelidir. Kanun yoluna başvuru ihtimali de baştan hesaplanmalı, karar tebliğinin izlenmesi için sorumlu belirlenmelidir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirmedir. Konkordato dosyaları işletmenin mali yapısına göre çok farklı seyrettiğinden, başvuru öncesinde mali müşavir ve hukukçunun birlikte çalışması sağlıklı olur.