Elektronik ortamda uygulanan hacizlerde borçlu çoğu zaman durumu, hesabına erişemediği anda öğrenir. İİK bu tür işlemler için hem şikâyet hem itiraz yolları öngörür; ancak hangi yolun seçileceği işlemin niteliğine göre değişir ve yanlış seçim süre kaybına yol açar. Bu rehber, e-haciz sonrası ilk hafta içinde toplanması gereken kayıtlara ve doğru başvuru yolunun belirlenmesine odaklanır.
Bloke Edilen Tutar Gerçekten Haczedilebilir mi?
Elektronik haciz talimatı, hesaptaki paranın kaynağını ayırt etmeden uygulanabildiğinden ilk kontrol edilmesi gereken, bloke edilen tutarın haczi kabil olup olmadığıdır. Maaş ödemelerinde kanunun izin verdiği oranın aşılıp aşılmadığı, sosyal güvenlik ödemeleri ile sosyal yardım niteliğindeki aktarımların hesaba hangi açıklamayla girdiği ayrı ayrı incelenmelidir. Bu tespit için hesap hareketlerinin sadece bakiyeyi değil, giriş açıklamalarını da gösteren ayrıntılı dökümü alınmalıdır.
Şikâyet mi, İtiraz mı, İstihkak mı?
İşlemin kendisi hukuka aykırı biçimde yapılmışsa icra mahkemesine şikâyet yolu; takibin ya da borcun esasına yönelik bir karşı çıkış varsa itiraz yolu gündeme gelir. Hacizli mal veya paranın üçüncü bir kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa istihkak prosedürü işletilir. Aynı dilekçede bu üç yolun birbirine karıştırılması, talebin tümünün usulden değerlendirilmesine yol açabilir.
Toplanacak Kayıtlar
- İcra dosyasının güncel dökümü ve haciz talimatının tarihi
- Bankadan alınacak bloke yazısı ve blokenin konulduğu saat bilgisi
- Hesabın hangi amaçla açıldığını gösteren sözleşme veya işveren yazısı
- Maaş ve sosyal ödemelerin hangi tarihlerde yattığını gösteren döküm
- Varsa daha önce yapılmış hacizlere ve tahsilatlara ilişkin kayıtlar
Süre Kaybını Önleyen Sıra
- Öğrenme tarihi yazılı bir belgeyle sabitlenir.
- İcra dosyası incelenerek işlemin dayanağı tespit edilir.
- Başvurulacak yol, işlemin niteliğine göre tek başlık altında belirlenir.
- Dilekçe, hangi işlemin hangi nedenle hukuka aykırı olduğunu tek tek gösterir.
- Başvuru sonrası bloke durumu birkaç gün arayla yeniden kontrol edilir.
Usule Aykırı Haczin Sonuçları
Haczi kabil olmayan bir kalemin bloke edilmesi halinde, iade talebinin yanı sıra işlemin kaldırılmasına ilişkin karar da istenmelidir; yalnızca paranın iadesiyle yetinmek, aynı hesaba yeniden aynı işlemin uygulanmasını engellemez. İade kararı çıktıktan sonra bankaya bildirimin fiilen ulaşıp ulaşmadığı takip edilmeli, sonuç yazıyla teyit edilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Hesabın niteliği, takibin türü ve dosyadaki önceki işlemler sonucu değiştirebileceğinden, e-haciz bildirimini aldığınızda dosya dökümüyle birlikte hukuki destek almanız yerinde olur.