İlamsız icra takibi, elinde ilam bulunmayan alacaklıya hızlı bir yol açar. Bu hızın karşılığı, borçluya tanınan sürenin kısalığıdır. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve tartışma artık alacağın varlığından çıkıp haciz aşamasına taşınır. İcra ve İflas Kanunu bakımından bu süre en kritik eşiktir.
Ödeme Emri Ulaştığında İlk Adımlar
Zarfın üzerindeki tebliğ tarihi, tüm hesaplamanın başlangıcıdır. Bu tarih okunaklı değilse veya tebligat komşuya ya da muhtarlığa yapılmışsa, evrak hemen fotoğraflanmalı ve saklanmalıdır. Takip dosyası numarası üzerinden dosya içeriği incelenerek alacağın dayanağı, faiz türü ve talep edilen kalemler ayrıştırılmalıdır.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
- Borcun tamamına veya bir kısmına itiraz edilebilir; kısmi itirazda kabul edilen tutar açıkça belirtilmelidir.
- Faiz oranına ve işlemiş faize ayrıca itiraz edilmemişse, bu kalemler bakımından takip kesinleşebilir.
- Takip bir senede dayanıyorsa, imzaya itiraz ayrı ve açık biçimde yapılmalıdır; genel bir itiraz imzayı kapsamaz.
- Yetkiye itiraz, esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı dilekçede ileri sürülmelidir.
Süre Kaçırıldığında Kalan Yollar
Yedi günlük süre elden kaçmışsa dosya tamamen kapanmaz, ancak zorlaşır. Borçlu kusuru olmaksızın engelle karşılaşmışsa gecikmiş itiraz yoluna gidilebilir; bu yol, engelin varlığını ve ortadan kalktığı tarihi belgelemeyi gerektirir. Ayrıca borçlu olunmadığının tespiti için açılacak dava mümkündür; fakat bu dava kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz, ayrı bir tedbir talebi gerektirir ve ispat yükü bakımından borçlunun aleyhine bir denge yaratır.
Tebligatın Usulsüzlüğü İddiası
Bazı dosyalarda gerçek sorun sürenin kaçırılması değil, sürenin hiç başlamamış olmasıdır. Tebligatın adres, muhatap veya usul yönünden hatalı yapıldığı düşünülüyorsa, öğrenme tarihi bildirilerek icra mahkemesinden usulsüz tebligat şikâyetinde bulunulabilir. Bu başvuruda adres kayıt sistemi çıktıları, kira sözleşmesi veya işyeri kayıtları gibi fiili ikametgâhı gösteren belgeler önem taşır.
Takibin İzlenmesi İçin Kontrol Listesi
- Tebliğ tarihi ve son itiraz günü aynı satırda kayda geçirilir.
- İtiraz dilekçesinde borca, faize, imzaya ve yetkiye ilişkin beyanlar tek tek yazılır.
- İtiraz sonrası alacaklının açabileceği itirazın kaldırılması veya iptali davası olasılığına göre belge dosyası hazırlanır.
- Haciz ihtimaline karşı, haczedilemeyecek mal ve alacaklar önceden belirlenir.
Bu metin genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Takibin türü, dayanağı ve tebligatın niteliği sonucu değiştirebileceğinden, ödeme emri elinize geçtiği anda vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışmanız önerilir.