Elinde bir mahkeme kararı olmaksızın başlatılan takipte borçlunun en güçlü aracı, kanunun tanıdığı kısa süreli itiraz hakkıdır. İlamsız takipte borçlunun hakları, ödeme emrinin tebliğiyle birlikte işlemeye başlar ve süre kaçırıldığında geri kazanılması güçtür.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında
İİK kapsamında ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde takibe itiraz edebilir. İtiraz, imzaya ve borca itiraz olmak üzere iki farklı sonuç doğurur. Senede dayalı takipte imzanın açıkça ve ayrıca reddedilmemesi, imzanın kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurur. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.
İtirazdan Sonra Süreç Nasıl İlerler
- Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir
- Bu nitelikte belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açması gerekir
- Bu yollara kanunda öngörülen süre içinde başvurulmazsa takip düşer
- Haksız çıkan taraf aleyhine kanunda belirlenen oranda tazminata hükmedilebilir
Şikâyet Yolu ve Usule Aykırı İşlem
İtiraz takibin esasına, şikâyet ise icra dairesinin işlemlerinin kanuna uygunluğuna ilişkindir. Usulsüz tebligat, haczedilemeyecek bir malın haczedilmesi veya işlemin kanuna aykırı yürütülmesi hâllerinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir. Kamu düzenine aykırı işlemlerde şikâyet süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir. Ödeme emri usulsüz tebliğ edilmişse, öğrenme tarihinin tebliğ tarihi olarak düzeltilmesi istenebilir.
Süre Kaçırıldığında
İtiraz süresi elde olmayan bir engel nedeniyle kaçırılmışsa, engelin ortadan kalkmasından sonra gecikmiş itiraz yoluna başvurulabilir; bu talepte mazeretin belgelenmesi gerekir. Borcun bulunmadığı yönündeki iddia için ise menfi tespit davası açılarak takibin durdurulması veya haczedilen malların paraya çevrilmesinin önlenmesi talep edilebilir.
Haciz Aşamasında Dikkat Edilecekler
- Mal beyanında bulunma yükümlülüğünün süresinde yerine getirilmesi
- Maaş haczinde kanunda öngörülen sınırın aşılmaması
- Ev eşyası ile mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araçlara ilişkin sınırlamalar
- Üçüncü kişiye ait malların haczinde istihkak iddiasının süresinde bildirilmesi
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takibin dayanağı ve tebligat tarihleri sonucu değiştirebileceğinden, ödeme emrini aldıktan sonra vakit kaybetmeden hukuki görüş alınması önerilir. HMK hükümleri de yargılama aşamasında ayrıca gündeme gelir.