İcra takibiyle karşılaşan borçlunun en sık düştüğü yanılgı, itiraz ettiği için başka bir şey yapmasına gerek olmadığını düşünmektir. Oysa itiraz ile mal beyanı birbirinden bağımsız iki yükümlülüktür ve karıştırıldıklarında hem takip devam eder hem ayrı yaptırım gündeme gelir.
İtiraz Takibi Durdurur, Beyan Yükümlülüğünü Kaldırmaz
İİK sistematiğinde ödeme emrine süresinde yapılan itiraz, ilamsız takibin durmasını sağlar. Ancak takibin kesinleştiği hâllerde borçlunun malvarlığını bildirme yükümlülüğü ayrı bir başlıktır. Hangi takip türüyle karşı karşıya olduğunuz, ödeme emrinin türünden anlaşılır; bu tespit yapılmadan yazılan itiraz dilekçeleri çoğu kez hedefini şaşırır.
İtirazın İçeriğini Doğru Kurmak
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya sona erdiği ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: senede dayalı takiplerde imzanın borçluya ait olmadığı açıkça ve ayrıca belirtilir.
- Yetkiye itiraz: takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu, yetkili daire gösterilerek bildirilir.
- Faize ve ferîlere itiraz: asıl borç kabul edilse bile işletilen faize ayrıca itiraz edilebilir.
İmzaya itirazın açıkça yapılmaması, imzanın kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurabilir. Kısmi kabul hâlinde ise itiraz edilen tutar açıkça yazılmalıdır.
Mal Beyanında Dikkat Edilecekler
- Beyan, gerçeğe uygun ve borcu karşılayacak ölçüde ayrıntılı verilir.
- Üçüncü kişilerdeki alacaklar ve düzenli gelir kalemleri de beyana dâhildir.
- Haczedilemeyen kalemler ayrıca belirtilerek dayanağı gösterilir.
- Beyandan sonra malvarlığında meydana gelen değişiklikler bildirilir.
İtirazın Kaldırılması Aşamasında İspat
Alacaklı itirazın kaldırılması ya da iptali yoluna gittiğinde tartışma belgeye dayanır. Bu nedenle ödeme yaptığını savunan borçlunun dekont, makbuz veya yazışmayı hazır tutması gerekir. HMK çerçevesinde yürüyen iptal davasında ise ispat imkânı daha geniştir; hangi yolun karşınıza çıktığına göre delil hazırlığı değişir.
Ödeme Anlaşması mı, Yargılama mı
Taksitlendirme veya sulh teklifleri takibi hızla sonlandırabilir; ancak imzalanan protokol borcun kabulü anlamına gelerek itiraz gerekçelerini kullanılamaz hâle getirebilir. Bu nedenle anlaşma metni, itiraz sebepleriniz tartıldıktan sonra imzalanmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü ve ödeme emrinin içeriği izlenecek yolu değiştirdiğinden, süre işlerken bir avukata danışmanız yerinde olur.