Haczedilen malın satışa çıkarılması, borçlu açısından sürecin en geri dönülmez aşamasıdır. İİK ve HMK çerçevesinde borçluya tanınan itiraz ve şikayet imkânlarının neredeyse tamamı kısa sürelere bağlıdır ve bu sürelerin çoğu, dilekçenin doğru mercie verilmesiyle korunur. Bu rehber, satış süreci boyunca hangi aşamada neyin ileri sürülebileceğini sırasıyla ele alır.
Kıymet Takdiri: İtirazın En Verimli Anı
Satış bedelinin temeli, kıymet takdiri raporudur. Taşınmazın metrekaresi, imar durumu, kat irtifakı bilgisi veya yapının fiili kullanımı raporda eksik ya da hatalı yansımışsa, bu aşamada itiraz edilmelidir. Kıymet takdirine itiraz, raporun tebliğinden itibaren kısa bir süre içinde icra mahkemesine yapılır. Bu aşamanın kaçırılması halinde, ihale sonrasında değerin düşüklüğüne dayanan iddialar çok daha sınırlı biçimde dinlenir.
Haczedilmezlik Şikayeti
- Borçlunun haline uygun evi, mesleğini sürdürmesi için gerekli araç ve gereçleri ile bazı gelir kalemleri haczedilemez ya da sınırlı biçimde haczedilebilir.
- Bu iddia bir şikayettir ve icra dairesine dilekçe bırakmakla değil, icra mahkemesine başvurmakla ileri sürülür.
- Şikayet süresi haczin öğrenilmesinden itibaren işler; sürenin kaçırılması hakkın kaybına yol açar.
- Maaş haczinde kesinti oranı ve nafaka alacağının bu orana etkisi ayrıca değerlendirilir.
Elektronik Satış Sürecinde Takip Edilecekler
Satışlar elektronik ortamda yürütüldüğünden, ilan metni ve satış şartnamesi borçlu için de açık biçimde izlenebilir. Şartnamedeki taşınmaz tanımı, üzerindeki şerhler, kira ilişkisi bilgisi ve teslim koşulları kontrol edilmelidir. İlanın usulüne uygun yapılmaması, satış ilanının borçluya tebliğ edilmemesi gibi eksiklikler, sonraki aşamada ileri sürülebilecek fesih sebeplerinin temelini oluşturur.
İhalenin Feshi: Son Ama Dar Kapı
- Talep icra mahkemesine yapılır ve ihale tarihinden itibaren işleyen kısa süre içinde ileri sürülmelidir.
- Fesih sebepleri sınırlıdır: ihaleye hazırlık işlemlerindeki usulsüzlükler, ihalenin yapılış biçimindeki aykırılıklar ve satış bedelinin değerle ilişkisine dair iddialar öne çıkar.
- Talebin reddi halinde para cezasına hükmedilmesi ihtimali bulunduğundan, başvuru somut sebeplere dayandırılmalıdır.
- Fesih talebi, satışın sonuçlarını kendiliğinden durdurmaz; ayrıca değerlendirme istenmesi gerekebilir.
Genel Uyarı
Yukarıdaki sıralama, satış aşamasındaki başvuru imkânlarını görünür kılmak için hazırlanmıştır. Malın türü, takibin dayanağı ve haczin kapsamı izlenecek yolu değiştirebilir. Süreler kısa olduğundan, satış ilanı elinize ulaştığı anda icra hukuku alanında çalışan bir hukukçuya başvurmak, sonradan telafisi güç kayıpları önler.