İcra takibinde borçlunun karşılaştığı işlemlerin tamamı dava konusu yapılmaz; kanuna aykırı ya da hakkın yerine getirilmemesi niteliğindeki işlemler şikâyet yoluyla icra mahkemesinin denetimine taşınır. Maaş haczi ve satış aşamasındaki aksaklıklar, bu denetimin en sık işletildiği başlıklardır.
Şikâyet ile İtirazın Farkı
Borcun varlığına veya miktarına yönelik beyanlar itiraz; icra dairesinin işleminin kanuna aykırılığına yönelik başvurular ise şikâyet olarak nitelenir. Şikâyet, kural olarak öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Buna karşılık kamu düzenine aykırılık ve hakkın yerine getirilmemesi hallerinde süresiz şikâyet mümkündür. Dilekçenin hangi hukuki nitelemeyle verildiği, mahkemenin inceleme yetkisini doğrudan belirler.
Maaş Haczinde Sınırın Denetimi
- Maaş ve ücret hacizlerinde kanunda öngörülen alt sınırın altına inilemez; tamamına haciz konulması usule aykırıdır.
- Nafaka alacakları için özel bir rejim uygulanır ve genel sınır bu alacaklar bakımından aynı şekilde işlemez.
- Birden fazla haciz varsa sıra cetveline göre kesinti yapılması gerekir; aynı anda çoklu kesinti şikâyet konusudur.
- Emekli maaşları bakımından haczedilebilirlik kuralları ayrıca değerlendirilir; borçlunun muvafakati aranan haller vardır.
- İşverenin kesintiyi eksik veya hiç göndermemesi, ayrı bir sorumluluk doğurur.
Satış Aşamasında Kontrol Noktaları
Satış sürecinde kıymet takdirine karşı süresi içinde itiraz edilmemesi, sonraki aşamalarda değer tartışmasını fiilen kapatır. Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi, ilanın kanunda öngörülen şekilde yapılmaması ya da artırma şartlarının hatalı ilan edilmesi ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülebilir. İhalenin feshi talebi de icra mahkemesine, kısa süre içinde ve ihaleye katılan ya da menfaati bulunanlar tarafından yapılır.
Haczedilemezlik İddiasının Zamanlaması
Ev eşyası, mesleğin sürdürülmesi için gerekli araçlar ve kanunda sayılan diğer kalemler bakımından haczedilemezlik iddiası, haciz tutanağının öğrenilmesinden itibaren süresinde ileri sürülmelidir. Haciz sırasında tutanağa şerh düşülmesi, sonraki başvuruyu güçlendirir. Üçüncü kişinin mülkiyet iddiası ise istihkak prosedürüne tabidir ve farklı bir yol izler.
Dosya Takibinde Pratik Düzen
Takip dosyasının güncel dökümü, hesap tablosu, tebligat parçaları ve haciz tutanakları düzenli olarak takip edilmeli; her işlemin öğrenildiği tarih ayrıca not edilmelidir. Şikâyet sürelerinin öğrenme anından işlemesi nedeniyle bu kayıt, süre itirazlarına karşı en güçlü dayanaktır.
Bu bilgiler genel çerçeveyi tanıtmak içindir. Takibin türü, alacağın niteliği ve haczedilen malın kapsamı başvuru yolunu ve süresini değiştirebilir; icra dosyanızdaki bir işlemi öğrendiğinizde kısa süreler işlediğinden gecikmeden hukuki değerlendirme almanız uygun olur.