4857 ve 7036 sayılı kanunlar uyarınca işçilik alacakları ile işe iade taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu basamakta yapılan usul hataları, esasa hiç girilmeden davanın reddiyle sonuçlanır.
Başvurunun Yapılacağı Büro ve Taraf Gösterimi
Başvuru, karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer adliyesindeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Alt işveren ilişkisi varsa hem asıl işverenin hem alt işverenin başvuruda gösterilmesi gerekir; yalnızca birine karşı yürütülen süreç, diğerine karşı açılan davada dava şartının yerine getirilmediği sonucunu doğurur. Şirket unvanının ve vergi bilgilerinin doğru yazılması sürecin geçersiz sayılmasını önler.
Görüşme Sürecinin Takvimi
Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren süreci yasada öngörülen kısa süre içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür; zorunlu hallerde bu süre sınırlı biçimde uzatılabilir. Sürecin başlaması zamanaşımını durdurur ve hak düşürücü sürelerin işlemesini engeller. Bu koruma yalnızca başvuruya konu edilen talepler bakımından geçerli olduğundan, alacak kalemlerinin başvuru formunda eksiksiz sayılması önemlidir.
Son Tutanak ve Dava Dilekçesi İlişkisi
- Anlaşamama halinde düzenlenen son tutanağın aslı veya örneği dava dilekçesine eklenmelidir
- Eklenmediğinde mahkeme kesin süre verir; bu sürede de sunulmazsa dava usulden reddedilir
- Görüşmeye katılmamak yargılama giderleri bakımından sonuç doğurur
- Anlaşma tutanağı ilam niteliğinde olduğundan içeriği dikkatle okunmalıdır
İşe İade Talebinde İki Ayrı Süre
Feshin geçersizliği ileri sürülecekse, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Görüşmede anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu iki süre birbirinden bağımsız işler ve ikincisinin kaçırılması, süresinde yapılmış arabuluculuk başvurusunu da sonuçsuz bırakır.
Anlaşma Metnindeki Feragat Kayıtları
Arabuluculuk anlaşmalarında sıkça yer alan geniş kapsamlı feragat kayıtları, sonradan açılacak davaların önünü kapatabilir. Görüşmede yalnızca belirli kalemler üzerinde anlaşılıyorsa hangi alacakların kapsam dışında bırakıldığı tutanakta açıkça yazılmalıdır. Sigorta primlerine ve hizmet tespitine ilişkin talepler kamu düzenine ilişkin yönleri nedeniyle ayrıca değerlendirilmelidir.
İş uyuşmazlıklarında ödeme kayıtları ve fesih yazışmaları sonucu belirler; bu yazı genel bilgi sunar, görüşmeye girmeden önce hukuki destek almanız yerinde olur.