İşe iade talebinde sonucu belirleyen ilk unsur, feshin haklı olup olmadığı değil; başvurunun doğru sırayla ve süresinde yapılıp yapılmadığıdır. Arabuluculuk aşaması dava şartı olduğundan, atlanan bir adım dosyanın esasına hiç girilmeden reddine yol açar. Bu rehber işe iade sürecinde adım ve süre yönetimini ele alır.
Fesih bildiriminden itibaren bir ay
7036 sayılı Kanun uyarınca işe iade talebiyle önce arabulucuya başvurulması zorunludur ve başvuru, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. 4857 sayılı Kanun'daki iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmek için ayrıca işyerindeki çalışan sayısı ve kıdem koşulunun sağlanması gerekir. Bu koşullar sağlanmıyorsa izlenecek yol işe iade değil, tazminat taleplerine yönelir; bu tespitin en baştan yapılması zaman kaybını önler.
Anlaşmama hâlinde iki hafta
Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süre çok kısadır ve tutanağın taraflara ulaşma tarihiyle karıştırılmamalıdır. Son tutanağın bir örneğinin görüşme sonunda alınması, süre hesabının sağlıklı yapılması bakımından önemlidir.
Fesih bildiriminin içeriği neden önemli
Fesih yazısında gösterilen gerekçe, yargılama sırasında işverenin dayanabileceği sınırı belirler. Bildirimde yer almayan bir gerekçenin sonradan ileri sürülmesi kabul görmeyebilir. Aynı şekilde savunma alınması gereken hâllerde savunma alınmamışsa, feshin geçerliliği bu yönden de tartışılır. Bu nedenle işçi tarafında ilk yapılacak iş, fesih yazısının ve varsa savunma istem yazısının tarihleriyle birlikte dosyaya konulmasıdır.
İş kazası veya sağlık boyutu varsa
Fesih, sağlık nedenlerine ya da bir iş kazası sonrasına dayanıyorsa dosya tek boyutlu değildir. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki bildirimler ile 6331 sayılı Kanun kapsamındaki iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine ilişkin kayıtlar ayrıca değerlendirilir. Eğitim tutanakları, risk değerlendirme belgeleri ve kişisel koruyucu donanım kayıtları, hem feshin geçerliliği hem de olası tazminat talepleri bakımından işlev görür.
Arabuluculuk görüşmesine hazırlık
- Hizmet dökümü, bordrolar ve fesih yazısı önceden temin edilir.
- Talep, işe iade ve buna bağlı alacaklar ayrı ayrı belirtilerek yazılır.
- Anlaşma ihtimaline karşı kabul edilebilir alt sınır önceden belirlenir.
- Anlaşma metninde hangi alacakların kapsandığı açıkça yazılır.
- Son tutanağın tarihi ve örneği aynı gün kayda alınır.
Anlaşma metni geniş ve genel ibarelerle imzalandığında, kapsamda görünmeyen alacaklar da tartışmalı hâle gelebilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; süreler kısa olduğundan fesih bildirimini aldığınız hafta içinde hukuki değerlendirme almanız önerilir.