İşe iade talebinde sonuç, çoğu zaman feshin haklı olup olmadığı tartışmasından önce, feshin nasıl yapıldığı ve kimin neyi ispatlaması gerektiği sorusunda belirlenir. Bu rehber, fesih bildirimini elde eden işçinin ve fesih kararı veren işverenin dosyayı adım adım denetlemesi için hazırlanmıştır.
Kapsam Kontrolü: Talep İleri Sürülebilir mi
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki iş güvencesi hükümlerinden yararlanmak; işyerinde çalışan sayısı, işçinin kıdemi, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması ve işveren vekili konumunda bulunmaması gibi ölçütlere bağlıdır. Bu kontrol yapılmadan başlatılan süreçte esasa ilişkin güçlü argümanlar hiç değerlendirilmez. Alt işveren ilişkisi varsa, feshin kimden geldiği ve muvazaa iddiasının bulunup bulunmadığı da baştan netleştirilmelidir.
Geçerli Sebebi Kim, Neyle İspatlar
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ortaya koymak kural olarak işverene düşer. İşletmesel karara dayanan fesihlerde karar öncesi ve sonrası organizasyon şeması, aynı dönemde yapılan yeni işe alımlar, ciro ve sipariş verileri; performansa dayanan fesihlerde ise ölçülebilir hedefler, değerlendirme kayıtları ve iyileştirme için verilen süre belgelenmelidir. İşçi tarafında ise feshin gerçek nedeninin ileri sürülenden farklı olduğu iddiası, yazışma ve tanık delilleriyle desteklenir.
Fesih Usulü: Yazılılık, Savunma, Son Çare
- Fesih bildirimi yazılı yapıldı ve sebebi açık şekilde belirtildi mi
- Davranış veya verimden kaynaklanan hallerde işçinin savunması alındı mı
- Feshe alternatif olabilecek çözümler değerlendirildi mi
- 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin ihlali gerekçe yapılıyorsa kayıtlar tam mı
- Bildirimin tebliğ tarihi ve şekli ispatlanabilir durumda mı
Süreler ve Kabul Halinde İşleyen Takvim
7036 sayılı Kanun uyarınca işe iade talebi için önce arabulucuya başvurulması gerekir ve bu başvuru, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen süreye tabidir. Anlaşmama halinde dava için ayrı bir süre başlar. Kararın kesinleşmesinin ardından işçinin işverene başvurusu ve işverenin işe başlatma kararı da ayrı süreler içinde yapılır; bu takvimin kaçırılması, kazanılmış bir davanın sonuçsuz kalmasına yol açar. 5510 sayılı Kanun yönünden boşta geçen süreye ilişkin bildirimler de ayrıca takip edilmelidir.
Bu açıklamalar genel bilgi sunar; işyerinin yapısı, fesih gerekçesi ve elde bulunan kayıtlar sonucu belirgin biçimde etkiler. Fesih bildirimini aldığınızda süreler kısa işlediğinden, vakit kaybetmeden hukuki destek almanız yerinde olur.