Mobbing iddiası ile fazla mesai alacağı aynı dosyada birleştiğinde, ispat mantığı ikiye ayrılır: biri süreklilik ve sistematiklik gerektiren bir davranış örüntüsü, diğeri ise saat bazında hesaplanabilir bir alacak kalemidir. Bu ayrımı gözden kaçırmak, dosyanın en sık rastlanan usul zaafıdır.
Mobbing İddiasında Kayıt Disiplini
Mobbing, tek bir olayla değil tekrar eden davranışlarla ortaya konur. Bu nedenle kronolojik bir olay defteri tutulmalı; her kaydın yanına tarih, yer, hazır bulunanlar ve varsa yazılı iz (e-posta, kurumsal mesajlaşma, görev yazısı) not edilmelidir. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki işyeri sağlık ve güvenlik kayıtları ile sağlık kuruluşu raporları, davranışın çalışan üzerindeki etkisini gösteren tamamlayıcı unsurlardır.
Fazla Mesaide İspat Yükü Nasıl Dağılır
Fazla çalışmanın varlığını kural olarak işçi ileri sürer; buna karşılık ücretin ödendiğini işveren ortaya koyar. Uygulamada belirleyici olan noktalar şunlardır:
- Bordroda fazla mesai tahakkuku varsa ve bordro ihtirazi kayıt konulmadan imzalanmışsa, aksinin yazılı delille ortaya konması beklenir.
- Tahakkuk hiç yoksa tanık beyanı, giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri ve dijital iz birlikte değerlendirilir.
- 4857 sayılı Kanun'un çalışma süresi düzeni, denkleştirme uygulaması ve haftalık üst sınır çerçevesinde okunur.
Arabuluculuk Aşamasında Yapılan Klasik Hatalar
7036 sayılı Kanun uyarınca işçilik alacakları bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Bu aşamada yapılan hatalar sonradan davanın usulden reddine yol açabilir:
- Son tutanakta tarafların ad ve unvanının davadaki taraflarla birebir örtüşmemesi.
- Görüşmeye konu edilmeyen bir alacak kaleminin sonradan davaya eklenmesi.
- Alt işveren - asıl işveren ilişkisinde tarafların eksik gösterilmesi.
- Anlaşma tutanağında feragat kapsamının belirsiz bırakılması.
Dava Öncesi Risk Azaltma Kontrol Listesi
- Hizmet dökümü ile işyeri kayıtları arasındaki 5510 kapsamındaki bildirim farkları listelendi mi?
- Fesih varsa fesih bildiriminin gerekçesi ve tarihi belgelendi mi?
- Mobbing iddiasına dayanak her olay için bağımsız bir delil kalemi eşleştirildi mi?
- Talep edilen alacaklar için ayrı ayrı zamanaşımı değerlendirmesi yapıldı mı?
- Tanıkların husumetli olup olmadığı önceden değerlendirildi mi?
Hesap ve Bilirkişi Aşamasına Hazırlık
Fazla mesai hesabında dönemsel ücret değişiklikleri, ara dinlenme süreleri ve haftalık çalışma düzeni ayrı ayrı gösterilmelidir. Bilirkişi raporuna itiraz, genel eleştiri yerine hesap kalemi bazında ve karşı hesaplama sunularak yapıldığında sonuç doğurur.
Bu metin bilgilendirme amacı taşır; her iş ilişkisinin süresi, kayıt düzeni ve fesih koşulları farklı olduğundan, adım atmadan önce dosyaya özgü bir değerlendirme yaptırmak faydalı olacaktır.