Anlaşmalı boşanma, tarafların her konuda uzlaştığı dosyalarda hızlı sonuç veren bir yoldur; ancak hızın koşulu, protokolün eksiksiz olması ve davanın doğru mahkemede açılmasıdır. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun çerçevesinde bu iki unsurdan biri eksik kaldığında duruşma günü ertelenir, kimi zaman dosya baştan kurgulanır.
Yetkili mahkeme nasıl belirlenir
Boşanma davalarında yetki, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesine aittir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalar, aile mahkemesi sıfatıyla görevlendirilmiş mahkemede görülür. Yerleşim yeri iddiasının nüfus ve adres kayıtlarıyla uyumlu olmaması, yetki itirazına ve gereksiz bir ara aşamaya yol açar.
Protokolde bulunması gerekenler
- Velayet, kişisel ilişki günleri ve teslim yeri tereddüde yer bırakmayacak açıklıkta yazılmalıdır.
- İştirak ve yoksulluk nafakasının miktarı ile artış ölçütü belirtilmelidir.
- Maddi ve manevi tazminat talepleri, saklı tutuluyorsa bu durum açıkça ifade edilmelidir.
- Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin irade, taşınmaz ve araç gibi kalemler tek tek gösterilerek yazılmalıdır.
Anlaşmalı yolun çökmesi ihtimali
Duruşmada tarafların beyanları protokolle örtüşmezse veya hâkim çocuğun üstün yararı bakımından düzenlemeyi uygun bulmazsa, dosya anlaşmalı olarak sonuçlandırılamaz. Bu ihtimale karşı çekişmeli sürece geçiş senaryosu baştan düşünülmeli, delil listesi ve tanık beyanları önceden hazırlanmalıdır. Evlilik birliğinin belirli bir süre devam etmiş olması koşulunun sağlanmadığı dosyalarda ise anlaşmalı yol baştan kapalıdır.
Yabancılık unsuru varsa
- Eşlerden birinin yurt dışında bulunması hâlinde tebligat süreci ayrıca planlanır.
- Yurt dışında verilmiş bir karar mevcutsa, bunun Türkiye'de sonuç doğurması için ayrı bir dava gerekir.
- Nüfus kayıtlarına işlenmesi gereken hususlar, karar kesinleştikten sonra takip edilir.
Kapanış notu
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; eşlerin durumu, çocukların yaşı ve mal varlığının yapısı protokolün içeriğini değiştirir. Anlaşma sağlanmış olsa dahi protokol metninin ileride uygulanabilir olması için hukuki destekle hazırlanmasında yarar vardır.