Şüpheli para hareketleri nedeniyle hesabı bloke edilen veya hakkında soruşturma başlatılan kişilerin ilk refleksi genellikle kuruma dilekçe yazmak oluyor. Oysa bu alanda kurumların rolleri birbirinden farklıdır ve yanlış mercie yapılan başvuru hem zaman kaybettirir hem de beyanların kontrolsüz biçimde dosyaya girmesine yol açar.
Kurumların Rollerini Ayırmak
- MASAK: 5549 sayılı kanun çerçevesinde şüpheli işlem bildirimlerini toplayan, analiz eden ve inceleme yapan bir birimdir. Bireysel bir mağduriyetin giderilmesi için başvuru mercii olarak işlemez.
- Banka veya ödeme kuruluşu: 5411 sayılı kanun ve ilgili düzenlemeler kapsamında yükümlü sıfatıyla hareket eder; blokenin dayanağını sorma hakkı müşteride bulunur.
- Cumhuriyet başsavcılığı: TCK 282 kapsamındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama iddiasında soruşturmayı yürüten mercidir.
- Sulh ceza hâkimliği: el koyma ve hesaplara bloke gibi koruma tedbiri kararlarına yönelik itirazın muhatabıdır.
Bu ayrım netleştirilmeden yazılan dilekçeler, çoğu zaman ilgili olmayan bir birime ulaşır ve dosyaya etki etmez.
Delil Paketleme Mantığı
Bu dosyalarda savunmanın çekirdeği, paranın kaynağının izlenebilir biçimde gösterilmesidir. Dağınık ekstre çıktıları yerine, her para girişinin kaynağı ile eşleştirildiği bir akış kurulmalıdır. Kripto varlık işlemleri söz konusuysa SPK kripto düzenlemeleri kapsamında faaliyet gösteren platformlardan alınacak işlem dökümleri, cüzdan adresleri ve transfer zinciri birlikte sunulmalıdır.
Dosyanın Kurulma Sırası
- İncelenen döneme ait tüm hesapların ekstreleri kronolojik olarak birleştirilir.
- Her giriş için kaynak belge eşleştirilir: satış sözleşmesi, fatura, tapu devri, miras intikali, ücret bordrosu, kredi kullanımı.
- Üçüncü kişilerle yapılan transferlerde tarafın kimliği, ilişkinin niteliği ve ödemenin sebebi belgelenir.
- Kripto işlemlerinde platform kayıtları ile blok zinciri üzerindeki hareketler arasında tarih ve tutar uyumu gösterilir.
- Yabancı ülke kaynaklı transferlerde döviz alım belgeleri ve varsa yurt dışı vergi kayıtları eklenir.
- Tüm belgeler tek bir özet tabloya bağlanır; savunmanın anlatısı bu tablo üzerinden kurulur.
Blokeye ve El Koymaya Karşı Tutum
Bloke veya el koyma kararının dayanağı öğrenilmeden itiraz yazmak verimsizdir. Önce karar örneği ve gerekçesi talep edilmeli, tedbirin kapsamı belirlenmelidir. Aile bireylerinin ortak hesapları veya şirket hesapları tedbirin kapsamında kalıyorsa, üçüncü kişilerin hakları ayrı bir dilekçeyle korunmalıdır. Ticari faaliyetin durması gibi telafisi güç zararlar somut biçimde ortaya konduğunda, tedbirin kapsamının daraltılması tartışılabilir hâle gelir.
Beyan Verirken Dikkat
Bu dosyalarda ilk beyan, sonraki tüm aşamaları bağlar. Kaynağı henüz belgelenmemiş bir işlem hakkında tahmine dayalı açıklama yapmak, çelişki iddiasına zemin hazırlar. Beyan öncesinde belge çalışmasının tamamlanması, savunmanın tutarlılığı açısından belirleyicidir.
Finans ve kripto kaynaklı soruşturmalar teknik veri yoğunluğu nedeniyle diğer ceza dosyalarından ayrılır. Buradaki çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır; hesap yapısı ve işlem geçmişi her dosyada farklı olduğundan, ilk bloke bildiriminden itibaren hukuki destekle ilerlemek isabetli olur.