Ödeme emri eline ulaşan borçlunun en sık yaptığı hata, itiraz dilekçesini mahkemeye vermektir. İİK sisteminde ilamsız takipte itirazın muhatabı mahkeme değildir ve yanlış mercie verilen dilekçe, yedi günlük süre içinde takibi durdurmaz. Bu rehber, itirazın doğru adresini ve süre hesabındaki kritik ayrıntıları ele alır.
İtirazın Adresi Takibin Yapıldığı İcra Dairesidir
Ödeme emrine itiraz, takibin açıldığı icra dairesine yazılı olarak ya da dairede tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılır. Süresinde ve usulüne uygun itiraz, herhangi bir karara gerek olmaksızın takibi kendiliğinden durdurur. İtiraz dilekçesinin adliye tevzi bürosuna veya icra mahkemesine verilmesi, süre içinde daireye ulaşmadığı takdirde borçluyu korumaz.
Yedi Günlük Süre Nereden İşler
Süre, ödeme emrinin tebliğ edildiği günü izleyen günden başlar. Bu yüzden tebligat parçasındaki tarih, dosyadaki en kritik veridir. Şu hâller ayrıca kontrol edilmelidir:
- Tebligatın adres kayıt sistemindeki adrese mi yapıldığı,
- Muhatap yerine kime teslim edildiği ve teslim şerhinin içeriği,
- Sürenin son gününün resmî tatile denk gelip gelmediği.
Usulsüz tebligat iddiası varsa bu, ayrı bir şikâyet yoludur ve icra mahkemesinin önüne gider; itiraz süresini kendiliğinden uzatmaz.
İtirazdan Sonra İki Ayrı Rota Açılır
Takip duran alacaklının önünde birbirine karıştırılmaması gereken iki seçenek vardır:
- Elinde İİK'nın aradığı nitelikte belge varsa icra mahkemesine başvurup itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu yol dar yetkili ve belgeye dayalıdır.
- Böyle bir belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açar. Bu yol, alacağın esasının tam olarak yargılandığı yoldur ve görevli mahkeme uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir.
Yanlış yolun seçilmesi hem masraf hem de zaman kaybı doğurur; icra mahkemesine götürülen belgesiz talep esasa girilmeden reddedilir.
Yetki İtirazının Kendine Özgü Kuralı
Takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisine karşı çıkılacaksa bu itiraz da aynı yedi günlük süre içinde, borca itirazla birlikte ve açıkça ileri sürülmelidir. Yalnızca borca itiraz edip yetkiyi sonradan gündeme getirmek mümkün olmaz. Yetki itirazının hangi icra dairesinin yetkili sayıldığı da dilekçede gösterilmelidir.
Süre Kaçırılmışsa Kalan İmkânlar
Yedi gün geçmişse takip kesinleşir; ancak borcun bulunmadığı iddiası tümüyle tükenmez. Menfi tespit ve istirdat gibi yollar ile icra mahkemesine yapılacak şikâyet başvuruları koşulları varsa gündeme gelebilir. Bunlar farklı süre ve ispat rejimlerine tabidir.
Yukarıdaki açıklamalar tanıtıcı niteliktedir. Takibin türü, dayanak belge ve tebligat geçmişi sonucu tümüyle değiştirebileceğinden, ödeme emrini aldıktan sonra günler tükenmeden bir hukukçuya danışılması pratik açıdan önem taşır.