Dijital varlık yatırımı adı altında yapılan dolandırıcılıklarda mağdurların en sık düştüğü hata, tüm çabayı platformla yazışmaya harcamaktır. Oysa paranın izlenmesi ve hesapların bloke edilmesi ancak adli mercilerin kararıyla mümkündür. 5411, 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde doğru kapının belirlenmesi gerekir.
Bloke Kararını Kim Verir?
Banka veya ödeme kuruluşu kendi risk politikası gereği geçici tedbir uygulayabilir; ancak paranın iadesine yol açacak nitelikte bir el koyma kararı için soruşturma dosyası şarttır. Şikayet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; savcılık talebi üzerine taşınır malvarlığına el koyma kararı sulh ceza hakimliğince verilir. Bu nedenle dilekçede yalnızca fiilin anlatılması yetmez, hesap numaraları ve işlem tarihleriyle birlikte açık bir tedbir talebi de yer almalıdır.
Mağdur Sanılan Kişinin Şüpheli Konumuna Düşmesi
Hesabına tanımadığı kişilerden para geçen ve bunu başkasına aktaran kişiler, aracı hesap kullanıldığı gerekçesiyle soruşturmanın muhatabı olabilmektedir. Bu durumda kişinin konumu mağdurluk değil şüpheliliktir ve savunma stratejisi tamamen değişir. Böyle bir dosyada yapılması gerekenler şunlardır:
- Hesap hareketlerinin tamamının bankadan resmi biçimde temini.
- Para transferi talimatının kimden, hangi kanaldan geldiğinin belgelenmesi.
- Kişinin elde ettiği bir menfaat bulunmadığının kayıtlarla ortaya konması.
- Hesabı üzerindeki blokeye karşı hangi merciye başvurulacağının netleştirilmesi.
MASAK Bildirimi Bir Şikayet Yolu Değildir
5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim yükümlülüğü, yükümlü kuruluşlara aittir ve idari bir işleyiştir. Mağdurun bu kanala yazması ceza soruşturması başlatmaz. Aynı şekilde düzenleyici kuruma yapılan ihbar, platformun denetimi bakımından anlamlı olsa da kişisel alacağın tahsilini sağlamaz.
Yurt Dışı Platformlarda Yetki Güçlüğü
Merkezi yurt dışında bulunan platformlarda kayıtların temini adli yardımlaşma usulüne bağlıdır ve zaman alır. Bu sürede varlıkların taşınmasını engellemek için transferin geçtiği yurt içi banka hesaplarına odaklanmak daha sonuç vericidir. Cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri (hash bilgileri) dilekçeye eklendiğinde, zincir üzerindeki hareketin teknik incelemesi talep edilebilir.
Başvuru Sırasında Dosya Kurgusu
- Tanışma kanalı ve iletişim kayıtları kronolojik olarak dizilir.
- Her transfer için tarih, tutar, gönderen ve alıcı hesap tablolaştırılır.
- Platform arayüzündeki bakiye görüntüleri tarih bilgisiyle kaydedilir.
- Şikayet dilekçesinde el koyma ve hesap kayıtlarının celbi ayrıca talep edilir.
- Hukuk davası açma ihtimali için zamanaşımı takvimi ayrıca izlenir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın para akışı ve tarafların konumu farklıdır. Bloke ya da şikayet süreciyle karşı karşıyaysanız, işlem yapmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız uygun olur.