Kripto varlıkla yapılan dolandırıcılıkta dosyanın kaderini belirleyen şey, çoğu zaman hukuki nitelendirme değil delilin ne kadar düzenli paketlendiğidir. Zincir üstü veriler halka açık olsa da, savcılığa dağınık ekran görüntüleriyle giden bir dosya ilerlemez. Ayrıca mağdurlar sıkça yanlış kapıya yönelir: yalnızca platforma yazmak, ne parayı durdurur ne de soruşturma başlatır.
Zincir Üstü ve Zincir Dışı Delili Ayırmak
Kripto dosyalarında iki ayrı delil evreni vardır ve ikisi farklı yollarla toplanır. Zincir üstü veriler işlem hash'leri, cüzdan adresleri ve transfer zinciridir. Zincir dışı veriler ise platform hesap kayıtları, banka transferleri, mesajlaşmalar ve tanıtım içerikleridir. Fail ile mağduru bağlayan halka neredeyse her zaman zincir dışı tarafta bulunur.
- Her işlem için hash, tarih-saat, ağ ve tutar tek satırda tablolanmalıdır.
- Gönderen ve alıcı adresler tam olarak, kısaltılmadan yazılmalıdır.
- Fiat girişleri banka dekontlarıyla eşleştirilmelidir.
- Yatırım vaadini içeren mesaj ve reklamlar tarihli olarak arşivlenmelidir.
İlk Başvuru Nereye Yapılır?
Cezai süreç savcılığa yapılan şikâyetle başlar. Fiat ayağı bir banka hesabından geçmişse, 5411 sayılı Kanun kapsamındaki kuruluş nezdinde işlem itirazı ve bloke talebi eş zamanlı iletilmelidir. Aklama şüphesi taşıyan hareketlerde 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim yükümlülükleri devrededir; suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama fiili ise TCK'nın 282. maddesinde düzenlenmiştir. Platformun SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemelerine tabi olup olmadığı ise idari başvuru kanalını belirler.
Delil Paketini Kurma Sırası
- Kronoloji dosyası: ilk temastan son transfere kadar tüm olaylar tek tabloda.
- Kimlik hattı: karşı tarafın kullandığı isim, telefon, e-posta, sosyal medya hesapları.
- Para hattı: banka transferleri ve kripto transferleri ayrı sayfalarda, birbirine referansla.
- Vaat hattı: getiri sözü içeren yazışma ve içeriklerin metin dökümü.
- Teknik ek: cüzdan adresleri ve hash listesi, elektronik kopya olarak.
Adres Takibinin Sınırı
Zincir üstü izleme, paranın hangi adrese gittiğini gösterir; ancak adresin arkasındaki kişiyi göstermez. Bu bağlantı, ancak varlıkların bir hizmet sağlayıcıda nakde çevrildiği noktada kurulabilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde, ilgili hizmet sağlayıcılardan hesap sahibi bilgilerinin ve işlem kayıtlarının istenmesi açıkça talep edilmelidir. Talep genel yazılırsa çoğu zaman cevapsız kalır; adres ve tarih aralığı belirtilmelidir.
Hangi Yol Hangi Sonucu Verir?
Cezai şikâyet failin tespitine ve el koyma tedbirlerine yöneliktir. Zararın tahsili için ayrıca hukuk yolunda talepte bulunmak gerekebilir. Platformun kusuru tartışılıyorsa sorumluluk değerlendirmesi bambaşka bir hukuki temele oturur. Bu üç hattın hangisinin öncelikli yürütüleceği, paranın izlenebilirliğine göre kararlaştırılmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır; kullanılan ağ, platformun yerleşik olduğu ülke ve transferlerin yapısı stratejiyi tümüyle değiştirebilir. Varlıklar hızla el değiştirdiğinden, ilk günlerde hukuki destek alınması dosyanın izlenebilirliğini korur.