Kripto varlık işlemleriyle bağlantılı hesap blokeleri, mağdur ile şüpheli arasındaki çizginin en bulanık olduğu alanlardan biridir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK kripto düzenlemeleri ile TCK 282 hükümlerinin kesiştiği bu konuda hesabı bloke edilen kişilerin en sık düştüğü hata, dilekçeyi kararın gerçek kaynağına değil, kolay ulaşılan makama yöneltmektir.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Bir hesabın kullanıma kapanmasının arkasında birden fazla farklı işlem olabilir: soruşturma kapsamında verilen adli bir tedbir kararı, idari nitelikte bir işlem ya da bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama. Üçünün itiraz mercii ve usulü birbirinden farklıdır. İlk adım, şube veya çağrı merkezinden blokenin dayanağının ve karar tarihinin yazılı olarak istenmesidir.
İşlem Zincirini Belgelemek
- Para girişinin kaynağı, tarihleri ve gönderen bilgisi eksiksiz çıkarılmalıdır.
- Platform hesabındaki alım-satım kayıtları ve cüzdan adresleri kaydedilmelidir.
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve reklam ekranları saklanmalıdır.
- Varlığın hangi aşamada kimin kontrolüne geçtiği kronolojik olarak yazılmalıdır.
- Vergisel bildirim ve gelir kaynağı belgeleri hazır tutulmalıdır.
İtiraz Merciini Ayırt Etmek
Soruşturma kapsamında verilen bir tedbire karşı başvuru ceza yargılaması usulü içinde yapılır ve talep, kararı veren makama ya da kanunda gösterilen itiraz merciine yöneltilir. İdari nitelikte bir işlem söz konusuysa yol idari yargıdır. Bankanın sözleşmesel gerekçeyle uyguladığı kısıtlamada ise muhatap doğrudan bankadır ve uyuşmazlık genel mahkemelerde görülür. Bu üç yolu birbirinin yerine kullanmak, süre kaybının yanında talebin hiç incelenmemesi sonucunu doğurur.
Mağdur Konumunda Olanlar İçin Ayrı Bir Yol Haritası
Dolandırıcılık iddiasıyla parasını kaybeden kişi bakımından öncelik, para akışının durdurulması ve varlıkların bulunduğu hesaplar üzerinde tedbir alınmasıdır. Bu talep, suç duyurusu dilekçesinde ayrı bir başlık altında ve hesap bilgileriyle birlikte somutlaştırılmadığında pratikte karşılıksız kalır. Yurt dışı merkezli platformlar söz konusu olduğunda kayıtların temini için gereken sürenin baştan hesaba katılması gerekir.
Paralel Süreçleri Aynı Takvimde Yürütmek
Ceza soruşturması, blokenin kaldırılması talebi ve varsa alacak davası çoğu zaman aynı anda ilerler. Her birinin kendi süresi ve kendi delil ihtiyacı vardır; birinde verilen beyanın diğerinde aleyhe kullanılabileceği gözetilerek anlatımın tutarlılığı korunmalıdır. Ödeme kuruluşlarından gelen yazıların tebliğ tarihleri de tek bir listede izlenmelidir.
Bu açıklamalar genel çerçeveyi anlatır; işlemin niteliği ve dosyadaki isnat, izlenecek yolu tamamen değiştirebilir. Hesabınıza ilişkin karar örneğine ulaşmadan yapılan başvurular sonuç vermeyebileceğinden, sürecin hukuki destekle yürütülmesi tavsiye edilir.