İcra takibinde kaybedilen dosyaların önemli kısmı borcun varlığından değil, borçlunun elindeki kısa sürenin yanlış kullanılmasından kaynaklanır. İİK ve HMK çerçevesinde işleyen sistemde itiraz ile şikâyet farklı kurumlardır, farklı mercilere yapılır ve süreleri birbirine karıştırıldığında takip kesinleşerek haciz aşamasına geçer.
Önce Takip Türünü Okuyun
Elinize ulaşan evrakın üst kısmındaki örnek numarası ve takibin dayanağı, izlenecek yolu belirler. İlamsız takip, kambiyo senedine dayalı takip, ilamlı takip ve rehnin paraya çevrilmesi yolu birbirinden ayrı usullere tabidir. Aynı şekilde borca itiraz, imzaya itiraz ve yetkiye itiraz ayrı ayrı ileri sürülmesi gereken savunmalardır.
İtiraz Nereye, Şikâyet Nereye
Genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz, süresi içinde icra dairesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurur. Buna karşılık icra müdürlüğünün bir işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası itiraz değil şikâyettir ve icra mahkemesine yöneltilir. Kambiyo senedine dayalı takipte ise borca ve imzaya itiraz icra dairesine değil doğrudan icra mahkemesine yapılır; bu ayrım, uygulamada en sık rastlanan merci hatasıdır.
Süreleri Ayrı Ayrı Hesaplayın
- İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür.
- Kambiyo takibinde borca itiraz için daha kısa bir süre öngörülmüştür.
- Şikâyet, kural olarak öğrenmeden itibaren yedi gün içinde yapılır.
- Bazı hallerde şikâyet süreye bağlı değildir; bu istisna dar yorumlanır.
- Tebliğ usulsüz ise öğrenme tarihi esas alınır, ancak bunun ayrıca ileri sürülmesi gerekir.
Haciz Aşamasında Kullanılabilecek Savunmalar
Takip kesinleşmiş olsa bile haczedilemezlik iddiası, üçüncü kişinin istihkak iddiası ve haczin usulüne aykırı yapıldığı yönündeki şikâyetler gündeme gelebilir. Maaş üzerindeki haczin sınırı, ev eşyasının durumu ve haczin fiilen uygulanma biçimi tutanağa dayanılarak tartışılır. Bu nedenle haciz tutanağının bir örneğinin alınması ve tarihinin kaydedilmesi ilk yapılacak iştir.
İtirazın İptali ile Kaldırılması Aynı Şey Değildir
Alacaklı bakımından da merci seçimi kritiktir: itirazın kaldırılması istemi icra mahkemesine, itirazın iptali davası genel mahkemeye yöneltilir. Elde bulunan belgenin niteliği bu tercihi belirler ve yanlış seçim, hem masraf hem de zaman kaybıyla sonuçlanır. Her iki yolda da başvuru için kanunda öngörülen süreler ayrıca takip edilmelidir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunmaktadır; takip dosyanızın türü ve tebligat kayıtlarınız sonucu değiştirebilir. Süreler çok kısa olduğundan, evrakın tebliğinden hemen sonra bir hukukçuya danışılması yerinde olacaktır.