Kripto varlıklar üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda mağdurun karşılaştığı ilk güçlük, olayın nereye anlatılacağıdır. Platform yurt dışında, karşı taraf anonim, işlem kaydı ise blok zincirinde açık ama isimsizdir. Bu tabloda 5411 ve 5549 sayılı Kanunlardan doğan kurumsal yükümlülükler, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın 282. maddesindeki aklama suçuna dair hükümler farklı kurumları aynı dosyaya bağlar. Süre planı da bu çok başlı yapıya göre kurulmalıdır.
Anlatımı Zincir Kaydıyla Eşleştirmek
Suç duyurusu dilekçesinin gücü, iddianın değil kaydın gücüdür. Dilekçeye şu üç katman birlikte konulmalıdır: bankadan kripto platformuna yapılan transferin dekontları, platform içi alım ve çekim işlemlerinin kayıtları, çekimin gönderildiği cüzdan adresi ve işlem kimliği. Bu üç katman birbirine tarih ve tutar bakımından eşlendiğinde, paranın izlediği yol soruşturmayı yürütecek makam için okunabilir hâle gelir.
Hangi Savcılık, Hangi Birim
- Suç duyurusu, mağdurun bulunduğu yer başsavcılığına verilebilir; dosyanın yetkili yere gönderilmesi işlemi savcılık yapar.
- Karakola verilen ihbar dilekçesi soruşturmayı başlatır, ancak dosyanın içeriğini mağdurun hazırladığı ekler belirler.
- Yurt dışı merkezli platformlara ilişkin bilgi taleplerinin resmî kanaldan yürütülmesi gerekir; kişisel yazışmalar delil değeri bakımından sınırlı kalır.
- Platformun faaliyetine ilişkin idari şikâyetler ayrı bir denetim sürecidir; ceza soruşturmasının yerini tutmaz.
- Tüketici mercileri, yatırım vaadiyle işlenen dolandırıcılık iddialarında görevli değildir.
Erken Talep Edilmesi Gereken Tedbirler
- Alıcı hesaplar üzerinde koruma tedbiri uygulanması talebi, dilekçenin ilk sayfasında açıkça yazılır.
- Platformdan hesap açılış bilgileri, IP kayıtları ve çekim onaylarının istenmesi talep edilir.
- Aynı yöntemle mağdur edilen kişiler varsa dosyaların birleştirilmesi istenir; bu, örgütlü yapının görünür olmasını sağlar.
- Kripto adreslerinin izlenmesi için teknik inceleme talebi ayrıca gerekçelendirilir.
Şikâyet, Vazgeçme ve Zaman Baskısı
Dolandırıcılık iddiaları bakımından soruşturma kural olarak resen yürütülür; ancak bu, beklemenin sonuçsuz kalacağı anlamına gelmez. Aradan geçen her ay, platform kayıtlarının saklama süresini, cüzdanlar arasındaki dağıtımın karmaşıklığını ve varlıkların nakde çevrilme ihtimalini artırır. Mağdurun karşı tarafla "anlaşma" arayışıyla geçirdiği süre çoğu zaman bu nedenle en pahalı süredir.
Ceza Dosyasıyla Hukuk Davasını Ayırmak
Zararın tazmini için açılacak hukuk davası, ceza soruşturmasından bağımsız olarak değerlendirilir. Ceza dosyasında toplanan deliller tazminat davasında kullanılabilir; ancak yalnızca ceza dosyasının sonucunu beklemek, zamanaşımı bakımından risk doğurabilir. İki süreç aynı takvim üzerinde ve birbiriyle çelişmeyen anlatımla yürütülmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; her dosyanın işlem kayıtları ve muhatap kurumları farklıdır. Kayıpları fark ettiğiniz anda belgeleri bir hukukçuya inceleterek başvuru sırasını belirlemeniz, hem tedbir şansını hem de delil bütünlüğünü korur.