Hesabın aniden kullanılamaz hale gelmesi, çoğu kişi için sürecin en anlaşılmaz anıdır. 5411, 5549, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde bakıldığında burada tek bir işlem değil, birbirinden farklı mekanizmalar vardır. Bu rehber, blokenin kaynağını ayırt etmeye ve delil paketleme yoluyla usule aykırı işlem riskini azaltmaya odaklanıyor.
Blokenin kaynağını ayırt etmek
Kısıtlamanın nereden geldiği, izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Kısıtlama; bankanın kendi risk politikası kaynaklı olabilir, şüpheli işlem bildirimi sonrası idari bir tedbirden doğabilir ya da bir soruşturma kapsamında verilen adli el koyma kararına dayanabilir. Adli karara dayanan kısıtlamada muhatap banka değil, kararı veren mercidir. Bu nedenle ilk adım, bankadan kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak sorulmasıdır.
Delil paketinin omurgası
- Paranın kaynağını gösteren zincir: maaş, satış, kira, ortaklık payı veya kredi belgeleri
- Karşı tarafla yapılan sözleşme, fatura, teslim belgesi ve yazışmalar
- Hesap hareketlerinin dönem dönem açıklandığı, işlem bazlı bir tablo
- Kripto varlık işlemlerinde platform hesap dökümü, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Karşı tarafın kimliğine ilişkin bilgiler ile tanışma ve iletişim geçmişi
Anlatının belgelerle örtüşmesi
Bu dosyalarda belirleyici olan, tek tek belgeler değil belgelerin birbiriyle uyumudur. Beyan edilen gelir ile hesap hareketlerinin hacmi arasındaki fark, kısa sürede çok sayıda farklı kişiden gelen transferler veya para giriş-çıkışının aynı gün içinde tamamlanması gibi örüntüler ayrıca açıklanmalıdır. Açıklama yapılırken her işlem için tarih, tutar, karşı taraf ve ekonomik gerekçe aynı satırda gösterildiğinde, dosya çok daha okunabilir hale gelir.
Mağdur mu, şüpheli mi: iki farklı konum
Bir dolandırıcılık zincirinde hesabı kullanılan kişi kimi zaman kendisi de mağdurdur. Bu durumda ilan verilen ilanlar, iş teklifi yazışmaları veya sahte platform kayıtları dosyanın ayrılmaz parçasıdır. Buna karşılık hesabın bilerek kullandırıldığı iddiası varsa savunmanın ekseni farklıdır. İki konumun karıştırıldığı savunmalar, dosyada güven kaybına yol açar.
Talep dilekçesinin kurgusu
Kısıtlamanın kaldırılmasına yönelik talep, genel ifadelerle değil, hangi hesap ve hangi tutar bakımından istendiği belirtilerek yazılmalıdır. Blokenin geçim kaynağı üzerinde yarattığı somut etki de gösterilebilir. Talep reddedilirse itiraz yolunun ve merciinin süresinde kullanılması gerekir; bu takvim, dilekçe hazırlanırken not edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Kısıtlamanın dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu değiştirdiğinden, banka yazışmalarınızı saklayarak en kısa sürede hukuki destek almanız önerilir.