Konkordato, borçlunun ödeme güçlüğünü alacaklılarla düzenli bir çerçevede çözmesine imkân tanıyan bir korunma yoludur. Ancak süreç boyunca borçluya tanınan koruma, aynı ölçüde ağır bir usul disiplini ile birlikte gelir. İİK ve HMK ekseninde bu rehber, mühlet döneminde borçlunun hangi haklara sahip olduğunu ve hangi işlemlerin süreci baştan sakatlayabileceğini ele alır.
Talep Dosyasının Kurulması
Konkordato talebi, kanunda sayılan belgelerle birlikte görevli ticaret mahkemesine sunulur. Ön proje, mali durumu gösteren tablolar, alacaklı listesi ve projenin gerçekleşme ihtimalini ortaya koyan denetim raporu dosyanın omurgasıdır. Uygulamada en sık görülen eksiklik, alacaklı listesinin güncel olmaması ve teminat durumunun (rehinli, imtiyazlı, adi alacak) ayrıştırılmadan sunulmasıdır. Bu ayrım yapılmadığında proje, alacaklı sınıfları bakımından tutarsız görünür.
Geçici Mühletten Kesin Mühlete Geçiş
Mahkeme, şartların varlığı hâlinde önce geçici mühlet verir ve komiser görevlendirir. Geçici mühlet, borçluya nefes aldıran ama denetimi de başlatan aşamadır. Kesin mühlete geçiş, komiserin raporu ve borçlunun bu dönemdeki davranışıyla doğrudan bağlantılıdır. Borçlunun bu aşamada mal kaçırma izlenimi doğuracak işlemlerden kaçınması, defter ve kayıtları komiserin incelemesine açık tutması gerekir.
Borçlunun Tasarruf Yetkisinin Sınırı
Mühlet süresince borçlu, işletmesini kural olarak yönetmeye devam eder; ancak mahkeme tasarruf yetkisini komiserin iznine bağlayabilir veya işletmenin yönetimini komisere bırakabilir. İzne bağlanmış olmasına rağmen izinsiz yapılan işlemler hükümsüzlük yaptırımıyla karşılaşabilir. Rehin tesisi, kefalet verilmesi, ivazsız kazandırmalar ve taşınmaz devri bakımından tablo daha da katıdır.
Süreci Sakatlayan Tipik Usul Hataları
- Alacaklı listesinin eksik bildirilmesi ve sonradan çıkan alacaklıların projeyi bozması
- Komiser onayı gerektiren işlemin onaysız yapılması
- Alacaklılar toplantısına sunulacak güncel mali verinin hazırlanmaması
- Rehinli alacaklılarla yapılan görüşmelerin belgelendirilmemiş olması
- Mühlet içinde doğan yeni borçların proje kapsamıyla karıştırılması
Tasdik Aşamasına Hazırlık Sırası
- Proje, alacaklı sınıfları bakımından ayrı ayrı test edilir.
- Ödeme takvimi nakit akışıyla karşılaştırılarak gerçekçiliği gösterilir.
- İtiraz eden alacaklıların gerekçeleri yazılı olarak yanıtlanır.
- Tasdik şartlarına ilişkin belgeler tek dosyada toplanır.
Konkordato dosyaları işletmenin sektörüne ve borç yapısına göre belirgin biçimde farklılaşır; burada anlatılanlar genel çerçeveyi tanıtır. Somut bilanço ve alacaklı yapısı üzerinden hukuki ve mali danışmanlık alınması önerilir.