Hesabına bloke konulan kişinin ilk refleksi genellikle bankayı aramak olur; oysa çözümün anahtarı, paranın nereden geldiğini ve nereye gittiğini adım adım gösterebilmektir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirlerde ve TCK 282 çerçevesindeki aklama tartışmalarında dosyanın kaderini belirleyen şey, fon akışının kesintisiz bir zincir halinde ortaya konulup konulamadığıdır.
Blokenin Kaynağını Doğru Tespit Etmek
Aynı görünen hesap kısıtlarının hukuki niteliği farklı olabilir. Bir soruşturma kapsamındaki elkoyma kararı, idari nitelikteki işlem ve bankanın 5411 sayılı Kanun ile kendi iç mevzuatı çerçevesinde uyguladığı geçici kısıt aynı yolla kaldırılmaz. İtiraz dilekçesi yazmadan önce; blokenin dayanağı, karar veren makam ve karar tarihi öğrenilmelidir. Bu bilgi olmadan yazılan dilekçe, çoğu zaman ilgisiz bir mercie ulaşır ve dosya haftalarca yerinde sayar.
Fon Zincirinin Kesintisiz Kurulması
Savunmanın omurgası, paranın meşru kaynağını gösteren belge zinciridir. Zincirde bir halka eksikse, sonraki tüm açıklamalar tartışmalı hale gelir. Toplanması gereken kayıtlar tipik olarak şunlardır:
- Fonun ilk doğduğu işleme ait sözleşme, fatura veya satış belgesi
- Tapu, noter veya araç satış kaydı gibi resmi devir belgeleri
- Hesap ekstrelerinin ilgili dönemi bütün olarak kapsayan hali
- Vergi beyanları ve gelir kayıtları ile hesap hareketlerinin örtüşmesi
- Üçüncü kişilerden gelen transferlerde borç veya ödeme ilişkisinin yazılı dayanağı
Kripto Varlıklarda İz Sürme
Kripto hesaplarında bloke söz konusu olduğunda, banka ekstresinin yerini işlem geçmişi ve cüzdan adresleri alır. Platform üzerinden alınan işlem raporu, yatırma ve çekme kayıtları, kimlik doğrulama tarihi ve varsa transfer edilen adreslerin dökümü dosyaya eklenmelidir. SPK kripto düzenlemeleri çerçevesinde faaliyet gösteren platformlardan alınan kayıtların, banka hesabındaki karşılık gelen hareketle tarih ve tutar bakımından eşleştirilmesi, açıklamayı somutlaştırır. Eşleşmeyen bir transfer, savunmanın en zayıf noktası haline gelir.
Usul Hatasının Süreyi Uzatması
Bu dosyalarda gecikmenin başlıca sebepleri; itirazın dayanağı bilinmeden yazılması, belgelerin parça parça sunulması ve her yeni belge için dosyanın yeniden incelemeye alınmasıdır. Belgeler tek seferde, kronolojik sırayla ve her belgenin hangi transferi açıkladığı yazılarak sunulduğunda inceleme süresi belirgin biçimde kısalır.
Dilekçe Öncesi Sıralama
- Bloke kararının dayanağı ve mercii öğrenilir.
- İlgili dönemin tüm hesap hareketleri çıkarılır.
- Her giriş için kaynak belgesi eşleştirilir, eşleşmeyenler ayrıca not edilir.
- Kripto hareketleri banka hareketleriyle tarih bazında hizalanır.
- Açıklama metni, tutar ve tarih sırasına göre tek bir anlatıya dönüştürülür.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir; bloke sebepleri ve izlenecek yol dosyadan dosyaya değişir. Hesap kısıtı ile karşılaşıldığında, belge toplama aşamasının başında hukuki destek alınması sürecin uzamasını önleyebilir.