Borçlunun hesabına konulan elektronik haciz çoğu zaman ödeme emrinden önce fark edilir. Bu durumda kaybedilen zaman doğrudan hak kaybına dönüşür; çünkü İİK kapsamındaki itiraz süreleri kısa ve kesindir. Doğru adımı atabilmek için önce takibin türünü ve hangi aşamada bulunulduğunu belirlemek gerekir.
Hesap Bloke Edildiğinde İlk Kontrol
Bloke fark edildiğinde yapılması gereken ilk iş, dosya numarasına ulaşıp takip dayanağını görmektir. Takibin ilamsız mı, kambiyo senedine mi yoksa bir ilama mı dayandığı; itirazın nereye ve hangi süre içinde yapılacağını belirler. Ayrıca hesapta bulunan paranın niteliği önem taşır: maaş, nafaka veya sosyal yardım gibi kısmen ya da tamamen haczedilemeyen kalemler varsa, bu husus ayrı bir başvuru konusudur ve itirazla karıştırılmamalıdır.
İtiraz mı Şikâyet mi
Uygulamada en sık yapılan hata, iki farklı yolun birbirinin yerine kullanılmasıdır. Borcun varlığına, miktarına veya imzaya yönelik karşı çıkış itiraz konusudur. Buna karşılık icra dairesinin işleminin kanuna aykırı olduğu, haczedilemeyecek bir kaleme haciz uygulandığı ya da usule aykırı bir işlem yapıldığı iddiası şikâyet yoluyla ileri sürülür. Yanlış yola başvurulması, esasa girilmeden sonuç doğurabilir.
Ödemenin İspatı
- Banka dekontunun açıklama satırında dosya veya borç ilişkisinin belirtilmiş olması
- Elden yapılan ödemelerde imzalı makbuz veya karşı tarafın yazılı kabulü
- Kısmi ödemelerin tarih sırasına göre listelenmesi ve toplamın gösterilmesi
- Faiz ve masraf kalemlerinin ayrıştırılarak hesaplanması
- Takip öncesi yapılan ödemelerin, takip tarihiyle ilişkilendirilmesi
Yanlış Mercie Başvurunun Sonucu
Süre işlerken yapılan başvurunun ilgisiz bir mercie yöneltilmesi, çoğu zaman sürenin durmasını sağlamaz. Bu nedenle dilekçe yazılmadan önce; tebliğ tarihi, itiraz süresi ve başvurulacak merci tek bir notta sabitlenmelidir. Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa, bu iddia da ayrıca ve tebliğ evrakındaki somut eksikliğe dayandırılarak ileri sürülmelidir. Öğrenme tarihinin ne zaman gerçekleştiği, bu tartışmanın merkezinde yer alır.
Takip Sonrası Yol Haritası
- Dosya bilgileri ve tebliğ tarihi kayda geçirilir.
- Takip dayanağı belge incelenir, imza ve tutar kontrol edilir.
- Ödeme belgeleri kronolojik sırayla toplanır.
- Haczedilemeyen kalemler ayrı başvuru konusu yapılır.
- İtirazın sonucuna göre açılabilecek davalar için takvim oluşturulur.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; HMK ve İİK kapsamındaki süreler kısa olduğundan, e-haciz veya ödeme emriyle karşılaşıldığında zaman kaybetmeden dosyanın incelenmesi ve gerekiyorsa hukuki destek alınması önerilir.