Kira bedelinin yenilenen dönemde ne olacağı, taraflar arasında en sık çekişme yaratan konudur. Uyuşmazlık mahkemeye taşınmadan önce arabuluculuk aşamasından geçmek zorunludur ve bu aşamanın zamanlaması, talep edilecek dönemi doğrudan belirler.
Artış Oranının Hukuki Sınırı
TBK, konut ve çatılı iş yeri kiralarında yenilenen dönemde uygulanacak artışın, bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamayacağını öngörür. Sözleşmede bunun üzerinde bir oran kararlaştırılmış olması, o oranın kendiliğinden geçerli hâle gelmesi sonucunu doğurmaz. Beş yıldan uzun süredir devam eden kira ilişkilerinde ise bedel, endeks sınırıyla bağlı kalınmaksızın hâkim tarafından hakkaniyete göre belirlenebilir.
Dava Şartı Arabuluculuk
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu adım atlanarak açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Süreç şu sırayla ilerler:
- Arabuluculuk bürosuna başvuru yapılır ve dosya bir arabulucuya tevdi edilir.
- Taraflar davet edilir; anlaşma sağlanırsa düzenlenen belge icra edilebilirlik bakımından güçlü bir konum yaratır.
- Anlaşma sağlanamazsa son tutanak alınır ve bu tutanak dava dilekçesine eklenir.
Kira Tespit Davasında Zamanlama
Kira bedelinin tespiti istenecekse, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce kiracıya yazılı bildirim yapılması veya bu süre içinde davanın açılması, tespit edilecek bedelin yeni dönemin başından itibaren geçerli olmasını sağlar. Bu bildirim yapılmadığında dava açılabilir, ancak belirlenen bedel bir sonraki dönemden itibaren uygulanır. Uygulamadaki gecikmelerin büyük bölümü bu otuz günlük pencerenin kaçırılmasından doğar ve bir yıllık gelir farkı anlamına gelebilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Kira uyuşmazlıklarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetki bakımından davalının yerleşim yeri mahkemesi yanında, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi de gündeme gelir. Tahliye talepleriyle bedel tespiti taleplerinin aynı dosyada birleştirilip birleştirilemeyeceği, dayanılan sebebe göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kapanış
Sözleşme tarihi, dönem başlangıcı ve bildirim tarihleri tek takvimde tutulduğunda bu dosyalarda süre kaynaklı kayıplar büyük ölçüde önlenebilir. Metin genel bilgilendirme amacı taşır; sözleşmenizin türü ve süresi farklı bir yol gerektirebileceğinden hukuki destek almanız yerinde olur.