Kira ilişkisinde artış tartışması genellikle tek bir belgenin etrafında döner: yeni dönem başlamadan önce gönderilen bildirim. TBK, artış oranına sınır getirmiş olmakla birlikte, tarafların bu sınır içinde nasıl hareket edeceğini büyük ölçüde yazılı bildirime bağlamıştır. İhtarın zamanı ve içeriği doğru kurulmadığında, haklı bir talep bile uygulanabilir olmaktan çıkar.
Yasal Artış Sınırı
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönemlerde uygulanacak artış, bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamaz. Taraflar bu oranın üzerinde bir artışta anlaşmış olsalar bile, sınırı aşan kısım bakımından anlaşma sonuç doğurmaz. Hesaplamada hangi ayın verisinin esas alındığı açıkça yazılmalıdır.
İhtarın Zamanı ve Tebliği
- Bildirimin yeni dönem başlamadan önce ulaşmış olması sağlanmalıdır
- Noter kanalı, içerik ve tebliğ tarihini birlikte belgelediği için tercih edilir
- Muhatabın güncel adresi kontrol edilmeli, tebligat parçası dosyada saklanmalıdır
- Birden fazla kiracı varsa bildirim her birine ayrı yapılmalıdır
Kira Bedelinin Tespiti Davası
Taraflar yeni bedelde anlaşamazsa kira bedelinin tespiti davası gündeme gelir. Bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açılmış ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde artış iradesi kiracıya yazılı olarak bildirilmiş olursa, mahkemece belirlenecek bedel yeni dönemin başından itibaren geçerli olur. Bu bildirim yapılmamışsa hüküm, izleyen dönem için sonuç doğurur. Bu nedenle tarih hesabı, davanın ekonomik sonucunu doğrudan belirler.
Kiracının İtirazı ve Fazla Ödemenin İadesi
Kiracı, talep edilen artışın yasal sınırı aştığı kanaatindeyse itirazını yazılı olarak bildirmeli ve ödemelerini açıklama alanına dayanağını yazarak yapmalıdır. Çekince belirtmeden yapılan ödemeler, sonraki aşamada zımni kabul tartışması doğurur. Yasal sınırın üzerinde ödendiği belirlenen tutarlar bakımından iade talebi ileri sürülebilir; bu talebin dayanağı banka kayıtlarıdır. Elden yapılan ödemelerde makbuz alınmaması, kiracı açısından en sık karşılaşılan delil eksikliğidir.
Kira uyuşmazlıkları sözleşme metnine ve ödeme geçmişine göre farklı sonuçlar doğurur. Buradaki çerçeve genel bilgilendirmedir; ihtar göndermeden veya itiraz etmeden önce sözleşmenizin ilgili hükümlerini bir hukukçuyla değerlendirmeniz uygun olur.