Kira artışına ilişkin uyuşmazlıklarda taraflar çoğu zaman oranı tartışırken, asıl belirleyici olan zamanlamayı gözden kaçırır. TBK, TMK ve 634 sayılı Kanun çerçevesinde bu yazı, artış talebine karşı hangi adımın ne zaman atılacağını ele alır.
Artış Bildirimi Ne Zaman Sonuç Doğurur?
Kiraya verenin artış talebi, yeni kira döneminin başlangıcından önce kiracıya ulaşmış olmalıdır. Dönem başladıktan sonra iletilen bildirim, o dönem için kural olarak etki doğurmaz. Bu nedenle bildirimin tebliğ tarihi, tartışmanın çıkış noktasıdır ve elektronik iletiler dâhil tüm kayıtlar saklanmalıdır.
Yasal Sınır ve Sözleşme Kaydı
TBK, kira bedelinin yenilenen dönemlerdeki artışı için endekse bağlı bir üst sınır öngörür. Sözleşmede bu sınırın üzerinde bir oran kararlaştırılmış olması, o kaydın kendiliğinden geçerli olduğu anlamına gelmez. Yabancı para üzerinden yapılan sözleşmelerde ve beş yılı aşan kira ilişkilerinde ise farklı bir değerlendirme rejimi işler; bu ayrımlar birbirine karıştırıldığında talep baştan hatalı kurulur.
Kiracının Önündeki Seçenekler
- Talebi yazılı olarak reddetmek ve gerekçesini kayda geçirmek.
- Eski bedeli ödemeye devam ederken, ödemenin hangi döneme ait olduğunu açıklama kısmına yazmak.
- Uyuşmazlık sürerse, bedelin tespiti için dava yoluna gitmek.
- Kiraya verenin icra takibi başlatması hâlinde süresinde itiraz etmek.
Kira Tespiti Davasında Zamanlama
Kira bedelinin tespiti talebi, dava açılma zamanına ve karşı tarafa yapılan bildirime göre farklı dönemler için sonuç doğurur. Yeni dönemin başlangıcından belirli bir süre önce dava açılması veya bildirim yapılması hâlinde, tespit edilen bedel o dönemden itibaren uygulanır. Bu takvimin kaçırılması, davanın kazanılmasına rağmen bir dönemin kaybedilmesi anlamına gelir.
Doğru Merci ve Dava Şartı
- Kira uyuşmazlıklarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.
- Yetki bakımından kural, taşınmazın bulunduğu yerdir.
- Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır; bu adım atlanamaz.
- Kat mülkiyetinden doğan ortak gider tartışmaları, kira artışından ayrı bir uyuşmazlıktır ve 634 sayılı Kanun çerçevesinde ele alınır.
Kapanış
Kira dosyalarında bir dönemin kaçırılması, yıllara yayılan bir fark doğurur. Artış bildirimini aldığınızda tarihini kaydedip, cevap vermeden önce hukuki değerlendirme almanız isabetli olur. Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır.