İlamsız icra takibinde borçlunun karşılaştığı ilk sürpriz çoğu zaman banka hesabındaki bloke olur. E-haciz uygulaması hızlı işlediği için, ödeme emrine yapılacak itirazın penceresi kapanmadan doğru adımı seçmek belirleyicidir. İİK ve HMK ekseninde ilerleyen bu süreçte en kritik ayrım, elinizdeki sorunun bir itiraz konusu mu yoksa şikâyet konusu mu olduğudur; bu ikisi karıştırıldığında sonuç genellikle usulden ret olur.
Ödeme Emrine İtiraz Penceresi
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtirazın kapsamı önemlidir: borcun tamamına mı, bir kısmına mı, yoksa yalnızca faize mi itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. İmzaya itiraz edilecekse bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; genel bir itiraz cümlesi imza itirazı yerine geçmez.
E-Haczin Kaynağını Belirlemek
Hesaptaki blokenin dayanağı her zaman aynı değildir. Kesinleşmiş bir takipten kaynaklanabileceği gibi, tebligatın usulsüzlüğü nedeniyle borçlunun haberdar olmadığı bir dosyadan da doğabilir. Bu nedenle ilk adım, dosya numarası üzerinden takibin dayanağını, tebligat parçasını ve kesinleşme tarihini incelemektir. Tebligat usulsüzse gecikmiş itiraz ya da tebligatın usulsüzlüğü iddiası gündeme gelir ve bunun için ayrı bir yol izlenir.
İtiraz ile Şikâyetin Ayrımı
- Borcun varlığına, miktarına veya imzaya yönelik uyuşmazlık itiraz konusudur.
- İcra dairesinin işleminin kanuna aykırı yapılması şikâyet konusudur.
- Haczedilemeyecek nitelikteki gelir ve mallara el konulması şikâyet yoluyla ileri sürülür.
- Kamu düzenine aykırılık hâllerinde şikâyet süreye bağlı olmaksızın yapılabilir.
- Yanlış yola başvurmak, esas itibarıyla haklı talebin incelenmemesine yol açar.
İtirazın Kaldırılması Aşamasında Belge Şartı
Borçlunun itirazı üzerine alacaklının izleyeceği yol, elindeki belgeye göre değişir. İcra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilmek, kanunda sayılan nitelikteki belgelerin varlığına bağlıdır; böyle bir belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açılması gerekir. Yanlış yolun seçilmesi hem zaman kaybı hem de tazminat riski doğurur.
Takip Sonrası Kontrol Listesi
- Tebliğ tarihi ve itiraz süresinin son günü takvime işlenir.
- Blokenin hangi dosyadan kaynaklandığı icra dosyasından teyit edilir.
- Haczedilen kalemler arasında kanunen korunan gelir bulunup bulunmadığı incelenir.
- Ödeme yapılmışsa dekontlar dosyaya sunularak mükerrer tahsil önlenir.
- İtiraz sonrası alacaklının açacağı dava ihtimaline karşı savunma dosyası hazırlanır.
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; takibin türü, dayanak belge ve tebligat durumu izlenecek adımı değiştirir. Kısa süreler söz konusu olduğundan, dosyanızı vakit kaybetmeden bir hukukçuya inceletmeniz önemlidir.