İlamsız icra takibinde borçlunun elindeki en etkili araç, ödeme emrine süresinde ve doğru makama yapılan itirazdır. Uygulamada yaşanan hak kayıplarının önemli bölümü itirazın içeriğinden değil, dilekçenin yanlış yere verilmesinden ya da son günün kaçırılmasından doğar. Bu rehber, borçlu tarafın itiraz aşamasını mercii seçimi ekseninde ele alır.
İtiraz Dilekçesi İcra Dairesine Verilir
Ödeme emrine itiraz, kural olarak takibin açıldığı icra dairesine yöneltilir. İİK sistematiğinde itirazın kaydedilmesiyle takip kendiliğinden durur; borçlunun ayrıca bir mahkeme kararı almasına gerek yoktur. Buna karşılık aynı dilekçenin doğrudan icra hukuk mahkemesine sunulması takibi durdurmaz. Süre içinde başka bir icra dairesine verilen itiraz da ilgili dosyaya ulaşana kadar sonuç doğurmaz; bu nedenle dosya numarası ve daire bilgisi ödeme emrinden birebir kontrol edilmelidir.
Süre: Tebliğden İtibaren Yedi Gün
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin başlangıcı tebliğ tarihi değil, ertesi gündür; son gün resmî tatile gelirse takip eden ilk iş gününe uzar. Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa itirazla birlikte usulsüz tebligat şikâyeti ayrı bir yol olarak icra hukuk mahkemesine taşınır. Burada iki farklı mercii aynı anda devrededir ve karıştırılmaları sık görülür.
Borca İtiraz mı, İmzaya İtiraz mı?
Adi senede dayalı takipte borçlu imzayı reddediyorsa bunu itiraz dilekçesinde açıkça ve ayrıca belirtmek zorundadır; genel nitelikli "borcum yoktur" ifadesi imzanın kabulü sonucunu doğurur. Yetkiye itiraz edilecekse yetkili icra dairesi de gösterilmelidir. Kısmi itirazda ise kabul edilen tutar rakamsal olarak yazılmalı, aksi hâlde itiraz belirsiz kalır.
İtirazdan Sonra Hangi Dosya Nereye Gider?
- Alacaklı, elindeki belge güçlüyse itirazın kaldırılması için icra hukuk mahkemesine gider.
- Belge yoksa itirazın iptali davası genel mahkemede açılır.
- Borçlu, takibin dayanağı borcun hiç doğmadığını ileri sürüyorsa menfi tespit yolu ayrıca değerlendirilir.
Borçlu açısından kritik nokta, hangi yolun açılacağını baştan öngörüp itiraz gerekçelerini o yola göre kurmaktır. İtiraz dilekçesinde hiç değinilmeyen bir savunmanın sonraki aşamada kabul görmesi güçleşebilir.
Dosya Hazırlığında Pratik Kontroller
- Tebliğ zarfı ve tebliğ tarihi taranarak takvime işlenir.
- Takip talebindeki alacak kalemleri, faiz türü ve başlangıç tarihi tek tek karşılaştırılır.
- Ödeme yapıldıysa dekont, banka açıklaması ve tarih eşleştirmesi hazırlanır.
- İtiraz kaydının işlendiği icra dairesinden alınır ve dosyada saklanır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Takibin türü, dayanak belge ve tebligatın şekli sonucu değiştirebileceğinden, kendi dosyanız için bir hukukçu ile görüşmeniz yerinde olur.